Jesień to czas planowania budżetu gminy. Do 15 listopada wójt gminy sporządza i przedkłada projekt uchwały budżetowej radzie gminy oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej (RIO) celem zaopiniowania. To również czas, kiedy mieszkańcy sołectw powinni zaplanować działania, które chcą przeprowadzić przy wsparciu samorządu w kolejnym roku.
Czy fundusz sołecki jest do tego niezbędny? Skąd jeszcze można zdobyć środki? O tym, jak różne mogą być drogi do realizacji lokalnych pomysłów będziemy pisać na łamach Witryny Wiejskiej w ramach tematu miesiąca września i października.
Orzechowo w gminie Miłosław w Wielkopolsce nie ma funduszu sołeckiego – i… ma się z tym całkiem dobrze. Sołtys Aleksander Warczygłowa stawia przede wszystkim na dialog: z burmistrzem, szefostwem pobliskiego parku krajobrazowego oraz wieloma innymi podmiotami, które mają istotny wpływ na jakość życia mieszkańców. Czy bez funduszu sołeckiego można skutecznie rozwijać wieś? Orzechowo pokazuje, że tak.
Bartążek na Warmii postawił na duży projekt. Już niebawem sołtys Przemysław Piech wraz z mieszkańcami będzie świętował otwarcie okazałej świetlicy wiejskiej. Kosztowny obiekt powstał na równie kosztownej działce, a droga do jego realizacji była pełna emocji, zwrotów akcji i wieloletnich starań o pieniądze. Jak pozyskiwać fundusze i rozwijać wieś, nie będąc wyłącznie na garnuszku samorządu? O tym opowie właśnie Przemysław Piech.
Swoją receptę na rozwój lokalnej społeczności ma także Dorota Dembińska, znana i wielokrotnie nagradzana sołtyska sołectwa Mniszek, obejmującego wsie Mniszek i Nowe Marzy w gminie Dragacz, a zarazem prezeska Kujawsko-Pomorskiej Rady Sołtysów. W jej przypadku ważną rolę odgrywają projekty grantowe, współpraca z fundacjami oraz umiejętne wykorzystanie funduszu sołeckiego. W naszym artykule opowie, jak skutecznie szukać pieniędzy na rozwój swojej miejscowości i przekuwać pomysły mieszkańców w konkretne działania.
Krystian Połomski, który od lat pracuje z lokalnymi społecznościami, tłumaczy, dlaczego gminy tak niechętnie wychodzą poza sprawdzony schemat wydarzeń i jak przełamać zasadę „co było, to będzie”. Radzi, jak wpisać nowy pomysł w zadania własne gminy, by zyskał realne szanse na wsparcie – i dlaczego jesień, a nie wiosna, to najlepszy moment, żeby zacząć o tym rozmawiać.
Jak rozmawiać z radnymi, aby skutecznie przekonać ich do poparcia pomysłów sołeckich? Marzena Łotys w swoim tekście pokazuje, że siła argumentu zależy w dużej mierze od pozycji negocjacyjnej sołtysa – a tę buduje się przede wszystkim poprzez realne poparcie mieszkańców i obecność „oka publiczności” podczas rozmów z radą. Znajdziemy tu konkretne przykłady zdań i argumentów, które warto mieć w zanadrzu na sesji rady gminy.
Planowanie budżetu to też planowanie bezpieczeństwa. Tomasz Chrzanowski, sołtys i przewodniczący rady gminy Rzekuń, opowiada, jak przez szesnaście lat zmieniało się jego podejście do funduszu sołeckiego – od sceptycyzmu wobec żwirowania dróg po docenienie mapy zasobów na wypadek kryzysu. Pokazuje też, jak koło gospodyń wiejskich stało się furtką do grantów, dzięki którym sołectwo zyskało nie tylko piec chlebowy, ale i realne przygotowanie na sytuacje kryzysowe.
Tomasz Sipak, sołtys Zamku Bierzgłowskiego i radny Gminy Łubianka, pokazuje, że gminny program opieki nad zwierzętami bezdomnymi to często tylko gaszenie pożaru, i tłumaczy, jak przenieść akcent na profilaktykę – kastrację, czipowanie, edukację. Podkreśla też, że najlepszy moment na zmiany jest właśnie teraz: projekt budżetu trafia do radnych w listopadzie, więc jesienne zebrania wiejskie to naturalna okazja, by przedstawić włodarzom konkretny pomysł.
Tomek Schimanek, ekspert ds. organizacji pozarządowych i programów społecznych podsumuje wszystkie możliwe sposoby oraz regulacje prawne, na podstawie których mieszkańcy sołectwa mogą wpływać na kształt budżetu gminnego i realizację nowych pomysłów na rozwój swoich wsi.
