Butelka po sokach z własnego sadu, słoik po dżemie, stłuczona szyba w oborze – w każdym wiejskim gospodarstwie szkła uzbiera się sporo. Warto wiedzieć, jak się go pozbywać, bo od tego naprawdę wiele zależy – i dla środowiska, i dla naszego portfela.
Ilość odpadów komunalnych, które lądują na wysypiskach znacząco zmalała w czasie działania ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Czy to znaczy, że mniej ich wytwarzamy? Nie, ale coraz lepiej segregujemy odpady. Tak, i to wyraźnie. Tutaj progres jest bezdyskusyjny, choć nadal daleko nam do europejskich prymusów.
W latach 2014–2024 ogólna masa odpadów zebranych selektywnie, w podziale na frakcje: plastik, papier, szkło, bio, potroiła się i wynosi obecnie około 158 kg na mieszkańca.
Na początek trochę liczb
W Polsce zbieramy rocznie około 750 tysięcy ton szkła – to trochę ponad połowa tego, co producenci wprowadzają na rynek. Aż 20 procent tego, co trafia do zielonych pojemników, to zanieczyszczenia – ceramika, porcelana, szkło żaroodporne czy lustra – które nie nadają się do przetopienia. Przez to Polska traci co roku ok. 400 tysięcy ton szkła, które mogłoby wrócić do obiegu. Unia Europejska wymaga, aby do recyklingu trafiało 70 proc. zebranego szkła – Polska wciąż jest sporo poniżej tego celu. Za to aż 88 procent Polaków deklaruje, że segreguje szkło – to bardzo dobry wynik na tle Europy. Problem leży w szczegółach: wiele osób myśli, że wie, jak segregować poprawnie, a w praktyce popełnia błędy.
Dobra wiadomość jest taka, że szkło – w przeciwieństwie do plastiku – można przetapiać w nieskończoność, bez utraty jakości. Dlatego każda dobrze posegregowana butelka naprawdę ma znaczenie.
Co wrzucać do zielonego pojemnika?
Na wsi pojemniki na szkło często stoją dalej od domu niż w mieście, więc łatwiej o pomyłkę przy zbieraniu odpadów w kuchni. Kilka prostych zasad:
Tak: butelki po napojach, słoiki po przetworach, szklane opakowania po kosmetykach.
Nie: szklanki, kieliszki, żarówki, lustra, porcelana, fajans, szyby okienne, szkło żaroodporne (np. z piekarnika) – to inny rodzaj szkła i inna temperatura topnienia, psuje cały wsad w hucie.
Nie trzeba myć butelek do połysku – wystarczy opróżnić z resztek jedzenia. Etykiety mogą zostać, bo spalają się w procesie przetopu. Zakrętki i kapsle metalowe lepiej odkręcić i wyrzucić osobno (żółty pojemnik na metale i tworzywa).
Szkła nie wrzucamy w foliowych workach – tylko luzem.
Potłuczone szkło warto zawinąć w gazetę lub kartonik, żeby nie zraniło osoby przy opróżnianiu pojemnika. Butelki zwrotne (oznakowane) najlepiej oddać do sklepu, a nie do pojemnika – wciąż mogą posłużyć bez przetapiania.
Co dzieje się ze szkłem dalej?
Po odebraniu z pojemników szkło trafia do sortowni, gdzie oddziela się je od zanieczyszczeń i dzieli na kolory. Następnie kruszone jest na tzw. stłuczkę szklaną, która trafia do huty szkła. Tam, w piecu rozgrzanym do ponad 1000°C, stłuczka topi się razem z surowcami naturalnymi (piaskiem kwarcowym, sodą, wapnem) i powstaje nowe szkło – na kolejne butelki i słoiki.
Im czystsza stłuczka trafia do huty, tym mniej trzeba dodawać surowców naturalnych, mniej zużywa się energii i wody, a cały proces jest tańszy – co w praktyce oznacza niższe opłaty za odpady dla całej gminy. Dlatego dokładna segregacja w domu, to nie tylko gest w stronę środowiska, ale też realna oszczędność dla lokalnej społeczności.
Krótko mówiąc: butelka odłożona do właściwego pojemnika ma szansę wrócić na sklepową półkę nawet kilkanaście razy – jako nowe opakowanie.
Źródła:
- Newseria Biznes, *W tym roku 70 proc. odpadów szklanych powinno trafić do recyklingu. Polska sporo poniżej tego poziomu*, biznes.newseria.pl
- Portal Komunalny, *Recykling szkła – zero szans na poprawę?*, portalkomunalny.pl
- ecoekonomia.pl, *Szkło Must Go On! Polska musi poprawić wskaźniki recyklingu i segregować poprawnie*
-Urząd Miejski w Gdańsku, *Szkło to nie odpad, to cenny surowiec*, media.gdansk.pl
– ekobezkantow.pl, *Czy szkło jest cyrkularne? Recykling szkła w Polsce pod lupą*
