Zakończono proces legislacyjny dotyczący nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Nowe przepisy mają na celu znaczne uproszczenie procedur, a ich wejście w życie planowane jest na 1 września 2026 roku. Kluczowym uproszczeniem wprowadzonym przez nowelizację jest całkowite zniesienie systemu określania klasy bonitacyjnej gleby przy wyliczaniu stawek dopłat do ubezpieczeń. Do tej pory system ten generował trudności proceduralne i ograniczał przejrzystość zawieranych umów. Nowe przepisy wprowadzają jednolite i prostsze zasady naliczania dopłat dla wszystkich gruntów, bez względu na ich jakość.
Znowelizowane przepisy rozszerzają dotychczasową listę upraw uprawnionych do uzyskania rządowego dofinansowania. Do katalogu dopłat (obejmującego m.in. zboża, kukurydzę, rzepak, warzywa gruntowe czy drzewa owocowe) dodano trawy nasienne oraz wierzbę do wyplatania (wspólnie z dodanymi do odpowiednich grup lnem i konopiami włóknistymi).
Państwo utrzymuje wsparcie dla rolników, finansując do 65% kosztów składki ubezpieczeniowej. Wprowadzono mechanizm limitowania stawek taryfowych oferowanych przez zakłady ubezpieczeń:
- Próg 15% sumy ubezpieczenia: Obowiązuje m.in. dla zbóż, kukurydzy, gryki, rzepaku, słonecznika, facelii, gorczycy, lnu, konopi włóknistych, chmielu, ziemniaków, buraków cukrowych, roślin strączkowych (bobowatych grubo- i drobnonasiennych), wierzby do wyplatania, traw nasiennych oraz roślin zielarskich. Jeśli taryfa ubezpieczyciela nie przekroczy 15%, rolnik otrzyma pełne 65% dopłaty do składki.
- Próg 25% sumy ubezpieczenia: Obowiązuje dla upraw o wyższym stopniu ryzyka: tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych oraz truskawek.
- Próg 0,5% sumy ubezpieczenia: Dotyczy ubezpieczeń zwierząt gospodarskich od ryzyk określonych w ustawie.
Jeżeli zakłady ubezpieczeń ustalą stawki wyższe niż 15% lub 25% sumy ubezpieczenia (z wyłączeniem ryzyk suszy i ujemnych skutków przezimowania), dopłata 65% przysługiwać będzie wyłącznie do tej części składki, która mieści się w wyznaczonym ustawowo limicie procentowym.
Nowe przepisy zmieniają zasady wypłaty odszkodowań poprzez sztywne określenie ram tzw. udziału własnego (franszyzy redukcyjnej) rolnika w szkodzie. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 6 ust. 3:
- Odszkodowanie za szkody będzie pomniejszane o kwotę wskazaną w umowie ubezpieczenia.
- Wartość tego pomniejszenia (franszyzy) musi wynosić nie mniej niż 10% i nie więcej niż 35% sumy ubezpieczenia.
Zastosowanie tego mechanizmu pozwoli ubezpieczycielom na obniżenie podstawowych składek rocznych, czyniąc polisy bardziej przystępnymi cenowo, jednocześnie dając możliwość elastycznego wyboru poziomu ryzyka.
Pomoc publiczna w postaci dopłat do składek ubezpieczeniowych została ściślej powiązana z unijnymi ramami prawnymi. Umowy ubezpieczenia z dopłatą z budżetu państwa mogą być zawierane wyłącznie z producentami rolnymi, którzy:
- nie są przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014,
- nie ciąży na nich obowiązek zwrotu wcześniej pobranej pomocy publicznej.
Źródło: USTAWA z dnia 11 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich
Źródło: CDR w Brwinowie
Więcej informacji na oficjalnej stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
