18 marca 2026 roku wchodzi w życie nowa Ustawa o zdrowiu zwierząt z dnia 21 listopada 2025 roku. (Dz.U. 2025 poz. 1795). Każdy właściciel pasieki w Polsce, także hobbysta – będzie musiał zdobyć numer identyfikacyjny dla swojej pasieki, nadany przez powiatowego lekarza weterynarii. Nowe przepisy mają usystematyzować ewidencję pasiek i wynikają z konieczności wdrożenia regulacji Unii Europejskiej dotyczącej zdrowia zwierząt.
Od 18 marca 2026 roku pszczelarze – amatorzy produkujący miód na własny użytek, hobbyści, działkowcy, a nawet posiadacze jednego ula, muszą zgłosić swoją pasiekę do powiatowego lekarza weterynarii.
Po zgłoszeniu, każda pasieka otrzyma weterynaryjny numer identyfikacyjny. Obowiązek zgłoszenia dotyczy tych właścicieli, których pasieki nie posiadają jeszcze nadanego numeru i głównie dotyczy pasiek hobbystycznych, na własny użytek. Na rejestrację właściciele będą mieli 3 miesiące od dnia wejścia ustawy w życie.
Pasieka hobbystyczna na własny użytek.
Jak zgłosić pasiekę?
Pasiekę rejestruje się u powiatowego lekarza weterynarii, właściwego dla lokalizacji pasieki czy ula. Biuro mieści się w powiatowym inspektoracie weterynarii. Pasiekę można zarejestrować:
- osobiście w biurze;
- przez ePUAP – Elektroniczną Platformę Usług Administracji Publicznej (profil zaufany);
- pocztą tradycyjną na adres powiatowego lekarza weterynarii.
Szczegółowe informacje w tym zakresie przedstawi rozporządzenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rejestracji zakładów utrzymujących zwierzęta (w tym pszczoły). Projekt tego rozporządzenia ma wejść w życie 18 marca 2026 r., równolegle z ustawą.
Ramka z plastrem miodu.
Wdrażana procedura rejestracji wszystkich uli w Polsce związana jest z zapobieganiem i zwalczaniem chorób pszczół, między innymi zgnilca amerykańskiego. To choroba bakteryjna, atakująca czerw (stadium rozwoju pszczoły) i przenoszona przez dorosłe osobniki owadów. W przypadku wystąpienia choroby pszczół, nie wystarczy tylko wyeliminować jej źródło. Trzeba ograniczyć w miarę możliwości zasięg rozprzestrzeniania się choroby przez same owady, a także przez przemieszczanie pasiek przez właścicieli do miejsc większego pożytku dla pszczół. To dlatego, w przypadku podejrzenia choroby, lekarz weterynarii musi sprawdzić kondycje wszystkich pasiek na wyznaczonym terenie. W przypadku zdiagnozowania i potwierdzenia choroby ogłasza teren zanieczyszczony daną chorobą do wyznaczonego obszaru. Jednak by mógł dokonać takiej inspekcji i podjąć stosowne decyzje ograniczające rozprzestrzeniania się choroby musi wiedzieć o każdym ulu na terenie swojego powiatu.
Nie tylko pszczoły
- Ułatwienia dla rolników: Wprowadzono alternatywny system przemieszczania świń, co zmniejsza koszty i biurokrację (m.in. eliminacja niektórych świadectw zdrowia za zgodą powiatowego lekarza weterynarii).
- Zwalczanie chorób: Ustawa definiuje działania przy wystąpieniu chorób zakaźnych, w tym zasady odszkodowań i zwalczania chorób u zwierząt dzikich.
- Ochrona zwierząt i schroniska: Nowe przepisy zaostrzają kontrolę nad schroniskami dla zwierząt, wprowadzając wymóg odpowiednich warunków bytowania, oznakowania psów/kotów i stałego dostępu do wody.
Ustawa z 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz.U. 2025 poz. 1795) wdraża unijne rozporządzenie 2016/429 zwane „Prawem o zdrowiu zwierząt”. Ustanowione zostało, by uregulować prawne sposoby zapobiegania i zwalczania chorób zwierząt w Unii Europejskiej.
Dokument zawiera przepisy dotyczące przenośnych chorób zwierząt (listy chorób zakaźnych i zaszeregowanych), w tym tych od zwierząt lądowych, wodnych i dzikich, z naciskiem na zasadę „Jedno zdrowie” – zdrowie zwierząt, ludzi i środowiska. Obejmuje monitorowanie, rejestrację zakładów utrzymujących zwierzęta (w tym pszczoły) oraz powiadamianie o zagrożeniach.
Rozporządzenie reguluje identyfikację i rejestrację zwierząt gospodarskich, zatwierdzanie zakładów, handel oraz import/eksport, minimalizując ryzyko zoonoz i strat ekonomicznych. Weszło w życie w 2021 r., zastępując wcześniejsze dyrektywy, a w ślad za nim państwa członkowskie musiały dostosować swoje prawo krajowe. To właśnie w następstwie tego rozporządzenia Polska przygotowała swoją ustawę o zdrowiu zwierząt z dnia 21 listopada 2025 roku.
Od dnia 18 marca 2026 roku należy sprawdzać strony internetowe swojej (ze względu na lokalizację pasieki) powiatowej inspekcji weterynaryjnej, gdzie ma być umieszczona informacja o rejestracji pasiek zgodnie z nową ustawą i nowy formularz wniosku.
Więcej informacji:
Ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt
Fot. Monika Mazurczak-Kaczmaryk
