Nowe badanie PAN Europe (Pesticide Action Network) ujawnia wysoki poziom toksycznych „wiecznych chemikaliów” kwasu trifluorooctowego (TFA) w codziennie spożywanych produktach zbożowych w całej Europie. Ich wpływ na zdrowie ludzi jest szkodliwy, zwłaszcza dla układu rozrodczego.
Najbardziej zanieczyszczone są płatki śniadaniowe. Średni poziom zawartości tych związków w różnych produktach jest 107 razy wyższy niż w wodzie z kranu. Raport pokazuje, że nasza dieta jest źródłem narażenia ludzi na tę substancję.
PAN Europe i organizacje członkowskie wzywają organy ustawodawcze do natychmiastowego ustanowienia wyższego ochronnego limitu bezpieczeństwa dla TFA oraz do wprowadzenia zakazu stosowania wszystkich pestycydów PFAS i innych źródeł TFA.
Przebadano próbki 66 konwencjonalnych produktów zbożowych zakupionych w 16 krajach europejskich, w tym płatki śniadaniowe, popularne słodycze, makarony, rogaliki, pieczywo pełnoziarniste i rafinowane oraz mąkę. Ponieważ organy ds. bezpieczeństwa żywności nie monitorują zawartości TFA w żywności, jest to pierwsze tego rodzaju badanie w UE. Opiera się ono na wcześniejszych raportach dotyczących wysokiego poziomu TFA w europejskich winach i powszechnego zanieczyszczenia wody pitnej.
Najważniejsze wnioski:
● Powszechne zanieczyszczenie produktów zbożowych w Europie: TFA wykryto w 81,8 % próbek (53 z 66 próbek) z 16 państw członkowskich UE.
● Wysoki poziom zanieczyszczenia: średnie stężenie TFA wyniosło 78,9 μg/kg, a najwyższa wartość osiągnęła 360 μg/kg. Produkty pszenne są znacznie bardziej zanieczyszczone niż inne produkty zbożowe.
● Żywność, oprócz wody pitnej, jest najważniejszym źródłem ryzyka: średni poziom TFA jest 107 razy wyższy niż średnie stężenie TFA w wodzie z kranu [1].
● Nie istnieją żadne konkretne unijne NDP (Najwyższy Dopuszczalny Poziom) dla TFA, dlatego należy stosować domyślny NDP wynoszący 0,01 mg/kg (10 μg/kg). Jednak 54 próbki przekroczyły domyślny MRL.
Zanieczyszczenie w różnych krajach UE:
• 360 μg/kg w płatkach śniadaniowych (zakupionych w Irlandii)
• 340 μg/kg w belgijskim pieczywie pełnoziarnistym
• 310 μg/kg w mące pszennej (wyprodukowanej w Niemczech)
• 210 μg/kg we francuskiej bagietce
• 200 μg/kg w szwajcarskim chlebie Rauchbrot
• 180 μg/kg we francuskim croissancie
• 130 μg/kg w holenderskich piernikach (pepernoten) – popularnym przysmaku dla
dzieci w dniu Świętego Mikołaja
• 120 μg/kg w hiszpańskim pieczywie tostowym
• 120 μg/kg w mące z Luksemburga
• 74 μg/kg w austriackiej bułce tartej
• 62 μg/kg w polskim chlebie tostowym orkiszowym
• 49 μg/kg w mące kukurydzianej z Rumunii
• 42 μg/kg w czeskiej bułce z makiem
• 31 μg/kg w węgierskich płatkach owsianych
• 26 μg/kg we włoskim spaghetti (to tylko wierzchołek góry lodowej, przebadano tylko jedną próbkę)
• 14 μg/kg w greckich sucharkach z oliwą.
„Wszyscy ludzie są narażeni na działanie TFA na wiele sposobów, w tym poprzez żywność i wodę pitną. Nasze ustalenia podkreślają pilną potrzebę natychmiastowego wprowadzenia zakazu stosowania pestycydów PFAS, aby powstrzymać dalsze zanieczyszczenie łańcucha produkcji żywności” – powiedziała Salomé Roynel, specjalistka ds. polityki w PAN Europe.
TFA, produkt rozkładu pestycydów PFAS i gazów fluorowanych, jest niezwykle trwały, łatwo przenoszony i toksyczny dla rozrodczości. Badania naukowe łączą go również z obniżoną jakością nasienia oraz niekorzystnym wpływem na tarczycę, wątrobę i funkcje odpornościowe. Ze względu na swoją rozpuszczalność w wodzie TFA gromadzi się w wodzie i glebie, gdzie jest wchłaniany przez rośliny. Badania wskazują, że pszenica może być szczególnie podatna na gromadzenie TFA, co może wyjaśniać wysokie stężenie TFA w produktach takich jak chleb, makaron i ciastka dla dzieci.
„Wszystkie próbki przekraczały domyślny maksymalny limit pozostałości. Nie możemy narażać dzieci na działanie substancji chemicznych szkodliwych dla rozrodczości. Wymaga to podjęcia natychmiastowych działań” – dodała Angeliki Lysimachou, dyrektor ds. nauki i polityki w PAN Europe.
PAN Europe wzywa EFSA do ustalenia ochronnej wartości bezpieczeństwa dla TFA, apeluje do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o wprowadzenie zakazu stosowania pestycydów PFAS oraz monitorowanie TFA w żywności.
Przeczytaj pełny raport
Źródło: Informacja nadesłana do redakcji
