Uwaga! Cyberprzemoc. Scenariusze lekcji

Uwaga! Cyberprzemoc. Scenariusze lekcji (2)

Nawet 20% uczniów może doświadczać agresji w internecie. W ramach cyklu edukacyjnego „Bezpieczni w sieci z OSE” tym razem mówimy o cyberprzemocy. Wyjaśniamy, jak chronić przed nią dziecko oraz w jaki sposób reagować, gdy padnie ono ofiarą ataku w sieci.

Z najnowszego badania NASK „Nastolatki 3.0” wynika, że w czasie pandemii przeciętny nastolatek spędza w sieci od 8 do 12 godzin dziennie. Internet dostarcza mu rozrywki i informacji, a także pozwala na podtrzymywanie więzi ze znajomymi. Choć bycie online niesie za sobą wiele korzyści, przebywanie w wirtualnym świecie może łączyć się także z niebezpieczeństwami. Do sieci przenoszą się bowiem tradycyjne zjawiska i problemy, takie jak przemoc rówieśnicza.

Pedagodzy powinni być szczególnie wyczuleni na internetową agresję, ponieważ jej sprawcami są najczęściej znajomi z klasy czy szkoły. Anna Borkowska, ekspertka NASK, w najnowszej publikacji „Cyberprzemoc w szkole. Poradnik dla nauczycieli” omawia zjawisko przemocy w sieci. Wyjaśnia, jak chronić przed nią dzieci i młodzież, w jaki sposób pomóc ofiarom cyberataku oraz jak się zachować, gdy to nasz uczeń okaże się internetowym prześladowcą. Publikacja powstała w ramach cyklu „Bezpieczni w sieci z OSE” skierowanego do pracowników oświaty. Oprócz poradnika nauczyciele mogą skorzystać ze scenariusza lekcji i infografik, a także obejrzeć ekspercki webinar poruszający temat cybeprzemocy.

– W ramach cyklu „Bezpieczni w sieci z OSE” omawiamy najbardziej aktualne cyberzagrożenia dotykające dzieci i młodzież. Ostatnio zajmowaliśmy się sextingiem: zjawiskiem coraz powszechniejszym wśród młodych, które w pewnych okolicznościach może mieć bardzo groźne skutki. Teraz skupiliśmy się na cyberprzemocy, która dotyczy wielu uczniów, choć nie zawsze my dorośli – rodzice, nauczyciele, opiekunowie – jesteśmy świadomi skali tego zjawiska – mówi Agnieszka Żeglińska, Dyrektor ds. Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego i Ekosystemu OSE. – Aby skutecznie pomóc dziecku, podjąć interwencję, ale też okazać ważne w tym przypadku wsparcie, najpierw należy poznać cyberzagrożenia. Eksperci NASK w ramach Ogólnopolskiej Sieć Edukacyjnej nie tylko pomagają rodzicom, nauczycielom, wychowawcom w zdobywaniu wiedzy na temat niebezpieczeństw czyhających w wirtualnym świecie, ale też uczą, jak im przeciwdziałać i minimalizować skutki przykrych doświadczeń – dodaje.

 

Cyberbullying – internetowa przemoc

Przemoc w internecie może dziś dotknąć każdego ucznia. Prawie 80% młodych użytkowników sieci przyznaje, że było świadkiem hejtu, mowy nienawiści, agresji, a co piąty nastolatek doświadczył przemocy osobiście. Powody ataku ze strony rówieśników mogą być różne: wygląd fizyczny, upodobania, zainteresowania, ubiór czy poglądy polityczne. Ponadto internetowa przemoc rządzi się swoimi prawami – rozprzestrzenia się szybko, a jej sprawcy czują się anonimowi.

– Katalog form cyberprzemocy, zwanej też cyberbullyingiem, jest niestety bardzo szeroki. Często jest to np. agresja słowna, czyli zamieszczanie przykrych komentarzy w mediach społecznościowych czy na forach internetowych. Nastolatki publikują także upokarzające, przerobione zdjęcia innych osób, podszywają się pod kogoś, by w jego imieniu zamieszczać obraźliwe posty. Agresja w internecie może polegać również na celowym ignorowaniu czyjejś działalności w sieci czy wykluczaniu z grona „znajomych” – mówi Anna Borkowska, ekspertka NASK, autorka poradnika „Cyberprzemoc w szkole. Poradnik dla nauczycieli”.

Wielu nauczycieli i rodziców nie ma świadomości, że ich podopieczni doświadczają nękania w sieci, ponieważ incydenty te zazwyczaj nie są im zgłaszane. Tymczasem pozbawione pomocy dziecko często nie jest w stanie samo stawić czoła trudnej sytuacji, przez co narażone jest na groźne skutki cyberbullyingu. Może przeżywać poniżenie i upokorzenie, lęk, rozpacz, smutek, poczucie osamotnienia, bezradność, a w konsekwencji mogą się u niego pojawić nawet zaburzenia depresyjne czy myśli samobójcze.

 

Przede wszystkim profilaktyka

Przeciwdziałanie przemocy powinno być jednym z kluczowych zadań wychowawczych i profilaktycznych szkoły. Aby działania te były efektywne, powinny opierać się na kilku kluczowych zasadach.

Integracja zespołu klasowego, budowanie dobrych relacji pomiędzy uczniami i nauczycielami, wprowadzanie norm grupowych, uczenie dzieci odróżniania dobra od zła, wytyczenie granic akceptowanych zachowań, edukacja medialna, nauka kompetencji społecznych – to kroki wychowawcze, które należy podjąć, by zapobiegać aktom agresji online wśród uczniów. Ważna jest też rozmowa z podopiecznymi na temat internetowych zagrożeń, w tym o cyberprzemocy, wskazanie na odpowiedzialne zachowania w sieci, zasady komunikacji w internecie, a także ochronę prywatności.

Warto też uczulać uczniów na to, by ze świadków agresji w sieci nie stali się jej sprawcami. Jeśli dostrzegą nękanie innej osoby, powinni udzielić jej wsparcia oraz poinformować o takim zdarzeniu dorosłego. W żadnym przypadku nie należy angażować się w opresyjne działania – komentować krzywdzących treści czy udostępniać ich.

 

Twój uczeń doświadcza cyberprzemocy?

– Problem agresji w szkole jest znany od lat. Niestety do prześladowania dochodzi nie tylko w szkole, ale też na wirtualnym podwórku – mówi Agnieszka Żeglińska. – Przed wychowawcami i dyrektorami szkół stoi więc duże wyzwanie: muszą radzić sobie w sytuacji kryzysowej związanej z cyberprzemocą, ponieważ to od ich postawy i reakcji w dużej mierze zależy los ofiar, ale i sprawców agresji online. W ramach Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej wspieramy pracowników oświaty także w tym zadaniu, dzieląc się wiedzą i doświadczeniem.

Procedury reagowania na zagrożenia powinny być określone w regulaminach szkół, a nauczycieli należy przygotować do podejmowania konkretnych działań interwencyjnych w zależności od rodzaju incydentu.

– Sposoby reagowania na agresję w internecie zależą od jej form i nasilenia działań przemocowych. O ile to możliwe, należy zabezpieczyć dowody – wiadomości, wpisy na stronach internetowych, zdjęcia czy grafiki – radzi Anna Borkowska. – Szukać pomocy można także u administratorów serwisów, w których doszło do naruszenia, następnie u szkolnego psychologa i pedagoga, wreszcie u organów ścigania – dodaje ekspertka.

Zachęcamy nauczycieli do skorzystania z materiałów przygotowanych w ramach cyklu „Bezpieczni w sieci z OSE”:

Więcej materiałów przydatnych podczas prowadzenia lekcji znaleźć można na stronie OSE IT Szkoła.

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on email
Email

Newsletter

Co miesiąc najlepsze teksty WW w Twojej skrzynce!

Newsletter

Co miesiąc najlepsze teksty WW w Twojej skrzynce!