Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Seminarium „Po co nam ustawa o funduszu sołeckim?” Panel Fundusz sołecki a animacja lokalna

Seminarium „Po co nam ustawa o funduszu sołeckim?”  Panel Fundusz sołecki, a  animacja lokalna

 

Wystąpienie Grażyny Dudek

Druga część seminarium nosiła tytuł Fundusz sołeckie, a  animacja lokalna. Jako pierwsza prelegentka wystąpiła Grażyna Dudek, sołtyska wsi Nowiny Wielkie, z gminy Witnica. Położona w województwie lubuskim gmina Witnica znana  jest z tego, że od 2000 roku funkcjonuje w niej fundusz sołecki (od 2009 roku na zasadach wyznaczonych przez nową ustawę). Również w bieżącym roku, rada gminy podjęła uchwałę o wyodrębnieniu funduszu sołeckiego. Władze gminy od wielu lat przedstawiają historię sukcesu, jaki odniósł fundusz sołecki w Witnicy, podkreślając, że proces adaptacji nowego rozwiązania trwał latami, początkowo wyglądając zupełnie inaczej.

Pani Grażyna opowiedziała nam o wielu inicjatywach pojawiających się w gminie Witnica oraz w sołectwie Nowiny Wielkie. Inicjatywy te związane są zarówno z życiem społecznym, jak i rozwojem gospodarczym czy agroturystyką. Lista była naprawdę imponująca. Następnie, przytaczając garść liczb i konkretnych informacji na temat działania funduszu sołeckiego w Witnicy na przestrzeni ostatnich lat, pani Grażyna wyraźnie zaznaczyła, że najważniejszym efektem przyznania witnickim sołectwom pieniędzy jest zmiana – zmiana w aktywności mieszkańców, w liczbie pomysłów i inicjatyw, które mieszkańcy próbują realizować. Aktywność mieszkańców systematycznie rośnie!

Wystąpienie Eweliny Wołoszyk

Kolejną prelegentką była Ewelina Wołoszyk, która pracowała jako liderka projektu Pyrzycka Akademia Zmiany. W ramach PAZ zorganizowano serię szkoleń dla sołtysów z gminy Pyrzyce, podczas których podnosili oni swoje umiejętności w związku z pełnioną przez siebie rolą sołtyska/sołtyski oraz uczyli się jak pracować z funduszem sołeckim (efektywnie i w taki sposób, żeby podjęta decyzja naprawdę odzwierciedlała wolę i potrzeby mieszkańców!).

Szkolenia dotyczyły animacji lokalnej, pracy na rzecz zmiany, prawnych ram wprowadzania i realizacji funduszu sołeckiego, jak również pracy metodą projektową. Następnym krokiem po serii szkoleń było zapewnienie wsparcia soltysom i sołtyskom podczas organizowania spotkań z mieszkańcami. Odbyły się po 2 spotkania w każdym z 13 sołectw uczestniczących w szkoleniach.

Przy okazji kolejnych szkoleń i spotkań sołtysi stopniowo poznawali siebie nawzajem oraz swoje miejscowości, co związne było również z funkcją integracyjną i budowało poczucie wspólnoty uczestników programu. Kolejne szkolenia i spotkania w sołectwach organizowane były w wiejskich świetlicach i innych miejscach zaproponowanych przez mieszkańców wsi.

O spotkaniach informowano wszystkich mieszkańców, starając się dotrzeć do każdego. Do wszystkich domów dostarczano ulotki zawierające informacje na temat planowanego spotkania. Ulotki zawierały również szczegóły dotyczące tego, jakiej wysokości jest kwota, która przypada na dane sołectwo i o której przeznaczeniu mieszkańcy będą mogli sami zadecydować. Podczas spotkań rozmawiano o konkretach – najpierw diagnozowano najistotniejsze problemy danej miejscowości, potem były one analizowane pod kątem finansowym. Na drugim z kolei spotkaniu mieszkańcy podejmowali decyzję na temat tego, który z podanych projektów zostanie wybrany do realizacji. Wyceny poszczególnych zgłoszonych projektów dokonywali sami mieszkańcy biorąc tym samym odpowiedzialność za proces w którym brali udział.

Organizatorzy przywiązywali dużą wagę do informowania – po pierwszym spotkaniu, mającym charakter mniej formalny rozpowszechniano wśród jego uczestników informacje na temat tego, co zostało wypracowane podczas  spotkania. Kolejne spotkanie miało już formalny charakter zebrania wiejskiego – wtedy była podejmowana decyzja o ostatecznym wyborze projektu do realizacji. Przy wsparciu Pyrzyckiej Akademii Zmiany odbyło się 39 spotkań w sołectwach, w których łącznie wzięło udział 450 osób. Więcej szczegółów na temat działań zrealizowanych w pyrzyckich projektach można znaleźć w publikacji Pyrzyckiej Akademii Zmiany Zmieniam, bo potrafię.

Wystąpienie Szymona Osowskiego

Jako ostatni głos podczas seminarium zabrał Szymon Osowski, koordynator projektu Pyrzycka Akademia Zmiany oraz ekspert prawny Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich. Na początku skoncentrował się na największych zagrożeniach dla prawidłowej realizacji ustawy o funduszu sołeckim -  jego zdaniem należy do nich wywieranie nacisku na mieszkańców sołectw i sołtysów, jeśli chodzi o charakter wydatków z funduszu i konkretne przeznaczenie tych pieniędzy. Ten temat poruszał wcześniej również Rafał Trykozko – z doświadczeń wynika, że problem pojawia się często, w różnych częściach kraju. Według Szymona Osowskiego najlepszym nań lekarstwem jest edukacja – zarówno mieszkańców, jak i sołtysów, tak aby znali swoje prawa i możliwości, które daje im ustawa oraz jej umocowanie w szerszym systemie prawnym. Istotna jest możliwość czerpania wiedzy z różnych źródeł oraz możliwość przedstawiania swoich problemów i wspólnego poszukiwania rozwiązań.

Mówiąc o świadomości swoich podstawowych praw Szymon Osowski podał przykład  sołtysów z Pyrzyc, którzy po lekturze statutów swoich sołectw odkryli, ile faktycznie mają praw z racji pełnionej przez siebie funkcji i jakie możliwości stoją przed nimi w kontakcie z władzami gminy. Już sama ta wiedza często zmienia układ sił, powoduje, że osoby stojące na czele sołectw wiedzą w jaki sposób mogą dbać o interesy swojej miejscowości i jej mieszkańców, niezależnie od układu sił politycznych w danej gminie.

Jako otwarta propozycja pojawił się systemowy program wsparcia wprowadzania funduszu sołeckiego. Nie da się ukryć, że ustawa w dużej mierze pozostała jedynie prawem, o którego prawidłową realizację nie ma kto się zatroszczyć. Za uchwaleniem ustawy nie poszły bowiem żadne środki, które byłyby przeznaczone na samo wsparcie wprowadzania funduszu sołeckiego. Jak wyraźnie podkreślił Szymon Osowski, w takim programie nie chodziłoby jedynie o przeprowadzenie odpowiedniej liczby szkoleń, nie można bowiem zostawiać ludzi po szkoleniach samym sobie. Tego rodzaju edukacja musi być dłuższym procesem, o ile nie nieustającą pracą.

Kończąc swoją wypowiedź koordynator Pyrzyckiej Akademii Zmiany powiedział, że jego zdaniem zdecydowanie warto pracować z funduszem sołeckim tak, aby nie zmarnować najlepszego od kilku dziesiątków lat narzędzia animacji lokalnej. Należy budować silne wspólnoty, tak aby sołtysi i mieszkańcy mogli być dla siebie nawzajem wsparciem.

***

Opracowanie tekstu: Barbara Klimek, Stowarzyszenie Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich: www.funduszesoleckie.pl 
Fot. i opracowanie materiałów filmowych: Piotr Subotkiewicz

wersja do druku

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Dołącz do nas

      YTxyXYx