Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

ISO 26000:2010

 

Mała firma społecznie odpowiedzialna

 

Prowadzisz małą firmę? Działasz na wsi? Prawdopodobnie realizujesz szereg zadań w sposób społecznie odpowiedzialny i tym samym spełniasz założenia normy ISO 26000:2010. Poniżej informacje, które wprowadzą cię w temat.

Pojęcie społeczna odpowiedzialność, czy też stosowany anglojęzyczny skrót CSR (corporate social responsbility) są niezwykle modne we współczesnym zarządzaniu. Jednak nie o modę tu chodzi, ale o rzeczywiste działania.

Jedną z najistotniejszych inicjatyw na rzecz skutecznej realizacji celów i zadań społecznej odpowiedzialności było opublikowanie w 2010 roku Normy Międzynarodowej ISO 26000:2010 „Wytyczne ds. Społecznej Odpowiedzialności“. Norma ta jest wynikiem kilkuletnich prac prowadzonych w środowisku międzynarodowym z udziałem przedstawicieli biznesu, rządów, świata pracy i organizacji pozarządowych.

Norma ISO 26000 to podejście globalne. Niniejszy artykuł zawiera natomiast te zalecenia, które mogą mieć znaczenie dla małych firm, działających na terenach wiejskich, a które z powyższej normy wynikają.

 

Czym jest społeczna odpowiedzialność?

Społeczna odpowiedzialność to koncepcja, według której organizacje (firmy, organizacje pozarządowe, instytucje publiczne itp.) w swojej działalności dobrowolnie uwzględniają interesy społeczne i ochronę środowiska, a także relacje z różnymi grupami interesariuszy.

Organizacja społecznie odpowiedzialna spełniania wszystkie wymogi formalne i prawne, ale oprócz tego inwestuje w zasoby ludzkie, w ochronę środowiska i relacje z interesariuszami.

ISO 26000 definiuje społeczną odpowiedzialność biznesu, jako "odpowiedzialność organizacji za wpływ jej decyzji i działań (produkty, usługi, procesy) na społeczeństwo i środowisko", poprzez przejrzyste i etyczne zachowanie, które:

  •          przyczynia się do zrównoważonego rozwoju, zdrowia i dobrobytu społeczeństwa,
  •          bierze pod uwagę oczekiwania interesariuszy,
  •          jest zgodne z obowiązującym prawem i spójne z międzynarodowymi normami zachowania,
  •          jest spójne z organizacją i praktykowane w jej relacjach.

Jakie korzyści mogą osiągnąć firmy, które stosują zasady społecznej odpowiedzialności?

  •          poprawa pozycji konkurencyjnej na rynku,
  •          wzrost znaczenia marki i lepszy odbiór marki,
  •          podniesienie poziomu motywacji i wydajności zarówno kadry zarządzającej, jak i pracowników,
  •          zwiększenie poziomu zaufania do firmy,
  •          wzrost rentowności firmy,
  •          wzmocnienie akceptacji wśród lokalnej społeczności, a także podmiotów współpracujących z daną firmą (kontrahenci, interesariusze).

 

Co warto wiedzieć o normie ISO 26000?

Norma ISO 26000 została opublikowana 1 listopada 2011 roku przez Międzynarodową Organizacje Normalizacyjną. Publikację tego 100 - stronnicowego dokumentu poprzedził sześcioletni okres prac roboczych, w których brało udział 450 ekspertów i obserwatorów z 99 krajów oraz 42 organizacji międzynarodowych i regionalnych. W Polsce wdrażaniem normy zajmuje się Polski Komitet Normalizacyjny.

Norma ISO 26000 jest formalnie „normą“. W rzeczywistości to jednak rodzaj przewodnika/ podręcznika dotyczącego społecznej odpowiedzialności. Znajdziemy w nim zalecenia, porady i propozycje o charakterze ogólnym, do stosowania globalnego. Jednocześnie jednak zaleca się, aby każda organizacja/ firma stosując jej zapisy wzięła pod uwagę różnorodność społeczną, środowiskową, kulturową oraz polityczną, a także różnice warunków ekonomicznych.

Zasady społecznej odpowiedzialności w/g ISO 26000:

  •          odpowiedzialność,
  •          przejrzystość,
  •          etyczne zachowanie,
  •          komunikacja.

Obszary społecznej odpowiedzialności w/g ISO 26000:

  •          zarządzanie organizacyjne (ład organizacyjny),
  •          prawa człowieka,
  •          stosunki pracy,
  •          środowisko,
  •          uczciwe praktyki rynkowe,
  •          relacje z konsumentami,
  •          zaangażowanie społeczne i rozwój.

Uwaga: Norma ISO 26000 „nie jest normą zarządzania systemowego. Nie została opracowana na potrzeby certyfikacji czy też użytku regulacyjnego bądź umownego. Jakakolwiek oferta w celu certyfikacji lub poświadczenia roszczenia w odniesieniu do ISO 26000 byłaby wprowadzeniem w błąd, co do intencji oraz nadużyciem normy Międzynarodowej.“ (ISO 26000:2010)

W praktyce oznacza to, że jakiekolwiek oferty dotyczące odpłatnej certyfikacji i wystawienia „Certyfikatu ISO 26000“ lub dołączanie ISO 26000 do innych pakietów certyfikacyjnych jest nieuprawnione i stanowi nadużycie wytycznych normy.


ISO 26000 w małej wiejskiej firmie

Wiele firm, także małych postępuje społecznie odpowiedzialnie, choć nie wszystkie czynią to w sposób zaplanowany czy zamierzony. Wdrożenie ISO 26000 może w tej kwestii pomóc.

Stosowanie zasad

Zasada 1. Odpowiedzialność

Odpowiedzialność oznacza, że firma jest gotowa:

  •          wziąć na siebie odpowiedzialność za wpływ, jaki może wywrzeć na otoczenie (klientów, pracowników, dostawców, sąsiadów, lokalną społeczność w sprawach gospodarczych, społecznych czy środowiskowych),
  •          przyznać się do błędnych decyzji oraz w konsekwencji wprowadzić zmiany i poprawić błędne decyzje.

Zasada odpowiedzialności zwiększa wiarygodność firmy i ma korzystny wpływ na jej reputację.

Firma może pokazać swoją odpowiedzialność:

  •          wyjaśniając klientom wprowadzone zmiany w swojej polityce cenowej,
  •          informując o problemach z płynnością finansową (prośba o wydłużenie terminu zapłaty),
  •          odpowiadając rzetelnie na zarzuty inspekcji sanitarnej i wprowadzając nowe środki ochrony związane ze stosowaniem norm sanitarnych.

Zasada 2. Przejrzystość

Przejrzystość oznacza udostępnienie informacji o decyzjach podejmowanych przez władze firmy w kontekście społecznym, gospodarczym i środowiskowym.

Firma może pokazać swoją przejrzystość:

  •          informując na swojej stronie internetowej o otrzymanych dotacjach czy kontraktach finansowanych z środków publicznych,
  •          udostępniając cennik czy regulamin usług w swojej siedzibie (w miejscu dostępnym dla wszystkich zainteresowanych) lub na stronie www,
  •          dzieląc się z pracownikami/ współpracownikami informacjami o trudnościach czy planowanych zmianach.

Zasada 3. Etyczne zachowanie

Firma etyczna to firma, w której wszystkie decyzje są podejmowane wykonywane w sposób uczciwy, rzetelny i wiarygodny, bez przyjmowania nielegalnych korzyści lub konfliktu interesów.

W firmie „etycznego zachowania“:

  •          unika się wszelkiego rodzaju korupcji (np. nie wręcza łapówek),
  •          przestrzega zasad uczciwej konkurencji (np. nie stosuje cen dumpingowych, nie wprowadza umyślnie konkurencji w błąd),
  •          pracowników traktuje sie w sposób godny, wspierając ich rozwój.

Uwaga: warunkiem koniecznym bycia firmą społecznie odpowiedzialną jest stosowanie przepisów ogólnie obowiązującego prawa (w tym prawa podatkowego, czy prawa pracy). Nie oznacza to jednak, że firma która stosuje się wyłącznie do zasad prawa jest firmą społecznie odpowiedzialną. Stosowanie się do norm prawnych jest jednym z warunków bycia społecznie odpowiedzialnym.

Zasada 4. Komunikacja

Każda firma jest częścią środowiska lokalnego. Tym samym znajduje się w sieci kontaktów. Istotne jest, aby komunikacja miała charakter jak najszerszy i jak najbardziej otwarty, oczywiście w zależności od wielkości i możliwości firmy.

Dla małej wiejskiej firmy ze względu na możliwości rozwoju i miejsce w społeczności lokalnej istotne jest, aby nie ograniczać się do komunikacji z klientami oraz dostawcami, ale włączać także w debaty/ konsultacje publiczne/ społeczne, współpracę ze szkołami i urzędami czy korzystać z możliwości jakie daje stowarzyszanie się w organizacjach branżowych czy pozarządowych.

Uwaga: Istotną rolę w skutecznej komunikacji małej firmy odgrywa osobowość, aktywność i kreatywność właściciela.

Obszary

Firmy powinny zwracać uwagę na wszystkie obszary społecznej odpowiedzialności wskazane w ISO 26000. Jednocześnie jednak powinny pamiętać o tym, że nie wszystkie z tych obszarów jednakowo im odpowiadają. Na przykład oddziaływanie na środowisko naturalne jednoosobowego zakładu krawieckiego, rodzinnego gospodarstwa agroturystycznego czy przetwórni owoców i warzyw jest odmienne i nieporównywalne. Podobnie kwestia warunków pracy i ochrony socjalej dla firmy jednoosobowej i firmy zatrudniającej kilka osób.

Obszar 1. Zarządzanie organizacyjne (ład organizacyjny)

Obszar odwołuje się do zasad i norm odnoszących się do szeroko rozumianego zarządzania firmą, czyli wszystkich decyzji podejmowanych w firmie. To transparentność, przejrzystość oraz etyczne postępowanie. Odpowiedzialne zarządzanie przedsiębiorstwem wyraża się również efektywnym wykorzystaniem zasobów, uwzględnianiem potrzeb interesariuszy czy właściwej reprezentacji kobiet we władzach firmy. Firma chcąca odpowiedzialne zarządzać, musi stale monitorować efekty podejmowanych przez siebie decyzji i przeciwdziałać ich negatywnym skutkom.

Dobre praktyki z tego obszaru powinny stawiać sobie za cel poprawę efektywności zarządzania organizacją z uwzględnieniem interesu społecznego, poszanowania interesariuszy oraz zasad etycznych.

Zarządzanie organizacyjne jest nie tylko jednym z jej głównych siedmiu obszarów, ale również zwiększa potencjał organizacji przy wdrażaniu odpowiedzialnych zachowań w pozostałych sześciu obszarach zdefiniowanych w normie.

Obszar 2. Prawa człowieka

Według normy, każda organizacja powinna działać w poszanowaniu wszystkich praw człowieka oraz jego godności, w szczególności praw obywatelskich, politycznych, ekonomicznych, socjalnych i kulturowych.

Priorytety:

  •          unikanie działań związanych z naruszaniem praw człowieka,
  •          przeciwdziałanie dyskryminacji i wsparcie grup defaworyzowanych (kobiety, niepełnosprawni, imigranci itp.)

Obszar 3. Stosunki pracy

Trzeci obszar skupia się na stosunkach pracy, które istnieją w każdej organizacji – czy to wewnątrz, czy też poza nią. Te stosunki obejmują więc innych interesariuszy organizacji, niż tylko jej pracowników: podwykonawców, dostawców, konkurentów itp.

Priorytety:

  •          zapewnianie zgodności warunków pracy z przepisami krajowymi i normami określonymi w układach zbiorowych (np. wynagrodzenie, normy czasu pracy, urlopy),
  •          bezpieczeństwo i higiena pracy,
  •          rozwój osobisty i szkolenia (zapewnienie dostępu pracowników do szkoleń, umożliwianie rozwoju umiejętności i podnoszenia kwalifikacji).

Obszar 4. Środowisko

Kolejny obszar zainteresowania ISO 26000 to ochrona środowiska naturalnego. W jego ramach uwzględnia się przede wszystkim kwestie zmniejszenia i adaptacji zmian klimatycznych oraz ochronę i regenerację środowiska naturalnego.

W związku z tym, dobre praktyki z tego obszaru powinny być ukierunkowane na mierzoną obiektywnie dbałość o jak najmniejszą skalę zanieczyszczeń emitowanych do środowiska oraz podejmowanie wszelkich kroków zmniejszających poziom zużycia zasobów naturalnych, będącego wynikiem działalności organizacji.

Priorytety:

  •          zapobieganie zanieczyszczeniom poprzez stosowanie nowych technologii oraz poprawę gospodarki odpadami,
  •          zrównoważone wykorzystanie zasobów - recykling, ograniczanie wykorzystania zasobów (oszczędność energii, wody, materiałów),
  •          łagodzenie i adaptacja do zmian klimatu,
  •          ochrona ekosystemów (ochrona i przywracanie naturalnych siedlisk),
  •          wykorzystanie zasobów lokalnych (warzywa i owoce od lokalnych dostawców).

Uwaga: zaleca się, aby działania na rzecz środowiska naturalnego podejmowane były na poziomie regionalnym i lokalnym we współpracy z interesariuszami.

Obszar 5. Uczciwe praktyki rynkowe

Standard bierze pod uwagę relacje organizacji z innymi podmiotami rynkowymi. W obszarze uczciwych praktyk rynkowych mieszczą się przede wszystkim etyczne zachowania firmy w relacjach z innymi organizacjami, w tym z organizacjami rządowymi, partnerami, dostawcami, wykonawcami, konkurencją oraz zrzeszeniami, których firma jest członkiem.

Firma, która chce być postrzegana jako podmiot stosujący uczciwe praktyki rynkowe, a tym samym odpowiedzialny społecznie, powinna realizować dobre praktyki służące uczciwej współpracy, przeciwdziałaniu nieuczciwej konkurencji,  oraz poszanowaniu praw własności.

Priorytety:

  •          zwalczanie korupcji (szkolenia, zgłaszanie nadużyć),
  •          przestrzeganie zasad uczciwej konkurencji (unikanie dumpingu),
  •          promocja społecznej odpowiedzialności w łańcuchu wartości (zachęcanie innych firm do włączenia do swojej polityki kryteriów etycznych, socjalnych, ekologicznych, równości płci).

Obszar 6. Relacje z konsumentami

Poza tym, każda organizacja powinna aktywnie promować zasady odpowiedzialności społecznej w swoim otoczeniu. Równie ważne są relacje z konsumentami – każda firma powinna być uczciwa i transparentna wobec swoich konsumentów.

W szczególności zaś należy dbać o stosowanie uczciwych praktyk w zakresie marketingu produktów i usług, uczciwe warunki umów oraz obiektywną i rzetelną informację.

W ramach tego obszaru ważna jest również edukacja rynku, zaangażowanie w kwestie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów, jakość obsługi i wsparcia oraz rozpatrywania reklamacji.

Priorytety:

  •          rzetelny marketing – fakt nie opinia
  •          rzeczowa bezstronna informacja o usłudze/ produkcie
  •          uczciwe praktyki w zakresie umów
  •          zrównoważona konsumpcja (produkty i opakowania do ponownego użytku i/lub recyklingu)
  •          ochrona danych osobowych i prywatności konsumentów (ograniczenie gromadzenia danych do minimum).

Obszar 7. Zaangażowanie społeczne i rozwój

Ostatnim obszarem jest zaangażowanie społeczne, w ramach którego firma aktywnie wspiera społeczności lokalne, przyczyniając się do rozwiązywania ich problemów, szczególnie takich, które dotyczą jej pracowników i innych interesariuszy.

Dobre praktyki z tego obszaru powinny być ukierunkowane na prowadzenie dialogu społecznego, który z kolei angażować będzie organizacje społeczne w proces planowania i realizacji projektów społecznych, uwzględniać przy wyborze kierunków zaangażowania realnych potrzeb społecznych, w tym podejmowanie inwestycji społecznych w takich obszarach, jak edukacja i kultura, zdrowie, rozwój i dostęp do technologii.

Priorytety:

  •          zaangażowanie społeczne (udział w konsultacjach społecznych, podtrzymywanie relacji z przedstawicielami lokalnych władz i organizacji pozarządowych),
  •          edukacja i kultura (organizacja praktyk, staży, mecenat),
  •          rozwój i dostęp do technologii (dzielenie się wiedzą, umiejętnościami, technologią),
  •          inwestycje społeczne (inwestowanie lub zaangażowanie w projekty/ programy na rzecz rozwoju edukacji, kultury, zdrowia, współpraca z organizacjami pozarządowymi, władzami, biznesem w celu zwiększenia efektu synergii).

 

W jaki sposób wdrożyć ISO 26000?

Podstawowe etapy wdrażania

Etap 1. Zapoznanie sie z charakterystyka społecznej odpowiedzialności.

Etap 2. Przegląd zasad odpowiedzialności społecznej.

Etap 3. Analiza kluczowych obszarów i zagadnień odpowiedzialności społecznej, oraz związanych z nimi zasad i oczekiwań.

Etap 4. Uwzględnienie odpowiedzialności społecznej w działaniach firmy i procesie decyzyjnym:

  •          uczynienie odpowiedzialności społecznej integralną częścią zasad wedle których funkcjonuje firma,
  •          podjęcie wewnętrznych i zewnętrznych rozmów na temat odpowiedzialności społecznej,
  •          regularny przegląd efektów, działań i praktyk związanych z odpowiedzialnością społeczną,
  •          komunikacja.

 

ISO 26000 a polityka informacyjna małej firmy

Nie ma ogólnych zaleceń dotyczących informowania o działaniach społecznie odpowiedzialnych podejmowanych przez firmy. Nie ma też takich zaleceń dotyczących ISO 26000. Niemniej komunikacja w obu tych kwestiach ma duże znaczenie i może mieć bardzo pozytywny wpływ zarówno na zewnętrzny, jak i wewnętrzny wizerunek firmy.

Dla małej firmy szczególnie ważna będzie komunikacja zewnętrzna. Firma, która chce skutecznie informować o swoich społecznie odpowiedzialnych działaniach może np. zamieszczać komunikaty/ raporty na swojej stronie internetowej, rozprowadzać broszury informacyjne, promować się w trakcie wydarzeń lokalnych.

Warto rozważyć także umieszczenie w siedzibie firmy i/lub na stronie internetowej informacji w formie oświadczenia. Poniżej przykład:

ISO 26000 Przewodnik Społecznej Odpowiedzialności

Komunikat o stosowaniu

 

My niżej podpisani/ Ja niżej podpisany zaświadczamy/ zaświadczam, że firma (nazwa) w swoich działaniach kieruje się normą ISO 26000 w zakresie społecznej odpowiedzialności.

 

(Miejsce/ data)                                   (Podpis/ podpisy właściciela/ właścicieli)

 

 

Ten sposób komunikacji wskazuje na osobiste i jednocześnie poważne zaangażowanie w działania na rzecz społecznej odpowiedzialności. Jest czytelnym komunikatem dla klientów/ interesariuszy/ społeczności lokalnej.

Firmy mogą, ale nie muszą angażować doradców, konsultantów ani trenerów w celu zidentyfikowania zaleceń ISO 26000, które mogłyby przyjąć i realizować. Na potrzeby procesu identyfikacji udostępniono instrument samooceny, zwany "26k-problem-tool". Można go odnaleźć pod tym adresem .

 

Gdzie uzyskać tekst normy ISO 26000?

1.      Od zrzeszonych w ISO krajowych organizacji normalizacyjnych, których lista wraz z pełnymi danymi kontaktowymi jest dostępna na stronie internetowej ISO .

2.      W sklepie internetowym ISO  (wersje w języku francuskim, angielskim, hiszpańskim; koszt: 196 CHF).

***

Źródła:

 

Tekst ma charakter edukacyjny, a zamieszczone w nim informacje nie posiadają charakteru porad prawnych.

Opracowanie: Iwona Raszeja-Ossowska

 

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Dołącz do nas

      YTxyXYx