Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Nowolipie, Żelazna, Wolność: wtedy i dziś

Biuro Fundacji Wspomagania Wsi, w której pracuję, mieści się na warszawskiej Woli, tuż przy zbiegu ulic Żelaznej i Nowolipie. Ulicą Wolność, przy której stoi budynek biura fundacji, przebiegała od 1940 do 1943 roku granica zamkniętej „żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej”. W przeddzień wybuchu powstania w warszawskim getcie przypadało święto Paschy, które jest pamiątką wyjścia Izraelitów z niewoli.

Idąc do pracy ulicą Nowolipie mam w oczach to znane zdjęcie, pochodzące z raportu Jurgena Stroopa, zrobione pod koniec powstania przy skrzyżowaniu Nowolipia ze Smoczą.

1943 - powstanie w gettcie warszawskim 14832 fotopolska-euzajŹródło: http://fotopolska.eu

Dziś kamienic przy ul. Nowolipie 63 i 66, widocznych na zdjęciu, nie ma. To samo miejsce wygląda tak:

20170421 113137zaj

Na nasypach, na których po wojnie zbudowano nowe bloki Muranowa w niektórych miejscach spod trawy i korzeni wystaje gruz.

20170421 112752zaj

Dalej mijam budynek pod adresem Żelazna 103, w którym w ostatnim okresie istnienia getta mieściła się komenda policji kierującej wywózkami Żydów do obozu koncentracyjnego w Treblince. W piwnicy znajdowały się areszt i katownia. Na pamiątkowej tablicy na budynku jest napis: „w tym domu w 1943 r. w lochach gestapo zamęczono na śmierć tysiące Źydów warszawskiego getta”.

20170421 112123zaj

Podczas powstania w getcie, 23.04.1943 r. grupa bojowników pod przywództwem Natana Szulca zaatakowała areszt, by uwolnić więźniów. Akcja nie udała się, wszyscy uczestniczący w niej powstańcy zginęli.

Nie sposób w tych miejscach nie myśleć o nich wszystkich, szczególnie w kolejną rocznicę wybuchu powstania w warszawskim getcie.

zakil

Kamienica przy ul. Nowolipie 66 w 1938 roku:

nowolipie 66zajŹródło: https://warszawa.ap.gov.pl/referat_gabarytow/galerie/Nowolipie_galeria/4841.html

Klara Malecka

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Dołącz do nas

      YTxyXYx