Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Ułatwienia w zakładaniu i prowadzeniu spółdzielni socjalnych

Spółdzielnie socjalne to formuła łącząca prowadzenie biznesu i organizacji pozarządowej. Mogą one prowadzić działalność gospodarczą poprzez tworzenie jakiegoś produktu lub świadczenie usług, a także działalność społeczną czy oświatowo - kulturalną na rzecz swoich członków. Ponadto mogą prowadzić działalność społecznie użyteczną zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie.

Spółdzielnia to nic innego jak współdziałanie grupy ludzi dla osiągnięcia wspólnego celu. Obecnie obowiązujące przepisy regulujące działalność spółdzielni zostały uchwalone ponad 10 lat temu, przez ten czas zdiagnozowano wiele problemów funkcjonujących w działaniach spółdzielni.

Nowelizacja ustawy ma ułatwić zarówno zakładanie jak i prowadzenie spółdzielni socjalnych. Zmiany będą obowiązywać od dnia 31 marca 2018 r.

Doprecyzowanie celu działania spółdzielni

Nowelizacja zmieni definicję prowadzenia działalności socjalnej, która zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o spółdzielniach socjalnych brzmi „prowadzenie przedsiębiorstwa w oparciu o osobistą pracę członków oraz pracowników spółdzielni socjalnej”. Zmiana ma na celu uregulowanie rzeczywistego wpływu pracowników niebędących członkami spółdzielni socjalnej na jej działalność oraz współodpowiedzialność za sprawy spółdzielni.

Zostanie rozszerzony również krąg osób, na rzecz których działa spółdzielnia. Dotychczasowe przepisy przewidywały tylko działania na rzecz członków spółdzielni. Nowelizacja rozszerzy krąg tych osób o pracowników spółdzielni zagrożonych wykluczeniem społecznym, czyli będących osobami bezrobotnymi, poszukującymi pracy do 30 roku życia lub powyżej 50 roku życia, niepełnosprawnymi lub absolwentami centrum lub klubu integracji społecznej, bezrobotnymi opiekunami osób niepełnosprawnych (niepobierającymi świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku opiekuńczego), osobami usamodzielnianymi (osobami, które po osiągnięciu pełnoletności opuszczają rodzinę zastępczą, dom dziecka czy też placówkę opiekuńczo – wychowawczą lub opiekuńczo – terapeutyczną).

Obniżenie liczby założycieli

Obecnie, aby osoby fizyczne mogły założyć spółdzielnię socjalną konieczna jest 5-osobowa załoga. Nowelizacja umożliwi założenie spółdzielni przez 3 osoby. Warunkiem zastosowania takiego rozwiązania jest obowiązek przyjęcia w poczet członków i zatrudnienia, co najmniej dwóch osób zagrożonych wykluczeniem społecznym w terminie 12 miesięcy od dnia wpisu spółdzielni do KRS.

Proponowana regulacja eliminuje barierę dotyczącą skompletowania składu założycielskiego.

W 2006 r. wszyscy założyciele spółdzielni musieli być osobami wykluczonymi. Czas pokazał, że taki krąg założycieli bardzo utrudnia start spółdzielni, więc poszerzono go o osoby niezagrożone wykluczeniem, pod warunkiem, że nie stanowią one więcej niż 50% ogólnej liczby założycieli. W 2015 r. poszerzono też listę wykluczonych o osoby niezatrudnione, poszukujące pracy do 30. oraz po 50. roku życia.

Ostatnia nowelizacja ponownie rozszerzy krąg osób mogących być założycielami spółdzielni. Dotychczas ustawa wymagała od założycieli bycia osobami bezrobotnymi, absolwentami centrum lub klubu integracji społecznej, osobami niepełnosprawnymi oraz osobami do 30. roku życia oraz po ukończeniu 50. roku życia, posiadającymi status osoby poszukującymi pracy, bez zatrudnienia.

Nowelizacja doda do tego kręgu:

  • opiekunów osób niepełnosprawnych poszukujących pracy niepozostających w zatrudnieniu i niepobierających świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku opiekuńczego,
  • osoby poszukujące pracy niepozostające w zatrudnieniu i niewykonujące innej pracy zarobkowej,
  • osoby usamodzielniane.

Inne osoby niż te wymienione powyżej też mogą być założycielami, ale nie mogą stanowić więcej niż 50% ogólnej liczby założycieli.

W przypadku, gdy spółdzielnię założą osoby o znacznym, lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wskaźnik nie może być większy niż 70% ogólnej liczby założycieli.

Podobnie, jeśli spółdzielnia prowadzi działalność w zakresie pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych albo opieki nad dziećmi do lat 4, lub też prowadzi niepubliczne przedszkola lub wspiera rodzinę.

Przekroczenie tych wskaźników trwające dłużej niż 6 miesięcy – nieprzerwanie stanowi podstawę do postawienia spółdzielni w stan likwidacji.

Ustawa dopuściła również używanie w obrocie skrótu nazwy, tak jak to funkcjonuje w przypadku spółek prawa handlowego. „Spn.s.”

Konsorcjum spółdzielcze

Nowelizacja wprowadzi możliwość tworzenia przez spółdzielnie – konsorcjum spółdzielczego w formie umowy w celu realizacji jednego z niżej wymienionych celów:

  • zwiększenia potencjału ekonomicznego i społecznego zrzeszonych spółdzielni;
  • wspólnego organizowania sieci produkcji, handlu lub usług;
  • organizowania wspólnej promocji działań spółdzielczych lub ekonomicznych;
  • promocji wspólnego znaku towarowego.

Umowa konsorcjum spółdzielczego musi zawierać m.in.:

  • cel zawarcia konsorcjum;
  • obowiązki stron;
  • czas trwania;
  • określenie stron i sposoby reprezentacji;
  • zasady przyjmowania, wykluczania lub występowania stron;
  • zasady podziału korzyści i udziału w obciążeniach stron.

Do konsorcjum będzie mogła przystąpić również organizacja pozarządowa lub podmiot pożytku publicznego o ile prowadzi warsztaty terapii zajęciowej, zakład aktywności zawodowej, centrum albo klub integracji społecznej.

Wsparcie finansowe

Nowelizacja umożliwi bezrobotnym osobom niepełnosprawnym otrzymanie wsparcia z PFRON-u na podjęcie działalności w formie spółdzielni socjalnej.

Ponadto spółdzielnia będzie mogła otrzymać z PFRON-u środki na utworzenie stanowiska pracy dla skierowanej przez urząd pracy osoby niepełnosprawnej.

Starosta będzie mógł jednorazowo przyznać spółdzielni z Funduszu Pracy środki na utworzenie stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego lub poszukującego pracy a także przyznać im jednorazowo środki na założenie spółdzielni lub przystąpienie do niej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związanych z podjęciem tej działalności.

Starosta będzie mógł przyznać spółdzielni również środki na finansowanie kosztów wynagrodzenia w okresie 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy.

Przeznaczenie nadwyżki bilansowej

Dotychczasowe przepisy przewidywały, że nadwyżka bilansowa dzielona jest uchwałą walnego zgromadzenia i przeznaczana jest na:

  • zwiększenie funduszu zasobowego – nie mniej niż 40%
  • działalność socjalną, społeczną i oświatowo – kulturalną na rzecz członków – nie mniej niż 40%
  • fundusz inwestycyjny.

Nowelizacja zmieni podział w następujący sposób:

  • zwiększenie funduszu zasobowego – nie mniej niż 20%
  • działalność socjalną, społeczną i oświatowo – kulturalną na rzecz członków – nie mniej niż 30%
  • fundusz wzajemnościowy, który tworzony jest w przypadku utworzenia lub przystąpienia do konsorcjum.

W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji spółdzielnie mają obowiązek dostosowania swoich statutów do wymogów określonych w nowych przepisach.

1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. nr 94, poz. 651 z późn. zm.).

2. Ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach socjalnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 2494).

Opracowanie Barbara Chrzanowska

***

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Dołącz do nas

      YTxyXYx