Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Mikołaje w Trójwsi Beskidzkiej

W tym roku „Mikołaje” nie mogły odwiedzić beskidzkich gospodarzy w domach, dlatego pojawiły się tylko w Muzeum „Na Grapie” w Jaworzynce. Zobaczcie w materiale wideo, jak wyglądało to spotkanie! A my wierzymy, że za rok znów będzie już normalnie.

Kim są Mikołaje?

Mikołaje to grupa obrzędowa, która w długiej tradycji górali śląskich przemierza domy we wsiach Beskidu Śląskiego - w Istebnej, Jaworzynce i Koniakowie. Dzieje się to niezmiennie w okresie poprzedzającym dzień św. Mikołaja, łącznie z tym świętem.

Ta wyjątkowa grupa podzielona jest na „Czornych” i „Biołych”. Całość prowadzi Wojok, który odpowiada za wydzielanie poleceń swojemu „wojsku”, które idzie za nim.

Podział ten dokonany był na zasadzie przeciwstawienia sobie cech takich jak piekło-niebo, czy dobro-zło. Kolor czarny w znaczeniu symbolicznym oznacza całkowite oddalenie się od Boga, zajmowanie strony diabła. Kolor biały stanowi wyraz prawdy, zwycięstwa dobra nad złem, życia nad śmiercią. Biel to również czystość fizyczna, duchowa, oznaka dobra, bliskość z Bogiem.

Do Czornych zalicza się takie postaci jak „Debły”, „Niedźwiedzie”, „Medula”, „Kóń”, „Żyd”, a także przedstawiciele różnych profesji - Kóminior, Drócior, Dziechcior, Masor, Fajremón, Gojny. Do Biołych należy Biskup, Paterek, Żoczkowie, Kościelny, Młodo Pora, Drużbowie, Dochtór, Baba z koszym.

Na końcu, zupełnie niezależnie od Biołych czy Czornych do chałupy wchodzi Cygón z Cygónkóm. Ostatnią postacią jest Śmierć, która w milczeniu zagląda do okien domowników.

„Mikołaje” to zwyczaj o charakterze mitycznym, symbolicznym. Pokazuje przenikanie się dobra i zła, istnienie piekła i nieba. Każda postać ma swoje symboliczne znaczenie.

Realizacja filmu: Peak Films
Fot: Jan Wach
Miejsce: Muzeum Regionalne „Na Grapie”

***

Opracowanie Przemek Chrzanowski na podst. materiałów Zespołu Regionalnego Istebna - The Polish Folk Song And Dance Ensemble
https://www.facebook.com/Istebna

 

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Dołącz do nas

      YTxyXYx