Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Przydrożne kapliczki i krzyże w Bieszczadach

Przydrożne krzyże i kapliczki w Bieszczadach
Pomóżmy im przetrwać trudne czasy nowoczesności.

Moje kapliczki i krzyże w Małych Bieszczadach

W zaroślach po nieistniejących dziś wsiach, wśród pól, pod dębami i lipami, na pniach drzew, w przydomowych ogródkach, na końcach wsi i na ich początkach, w lesie, przy drodze i tam jeszcze, gdzie się nikomu nie śniło – stoją wiejskie kapliczki. Wzruszają dziecięcą prostotą wykonania, szczerością wyrazu, prawdą miejsca i osamotnieniem.

Małe domki, kryte gontem lub blachą, miniaturowe skrzyneczki na drzewach, figury na wysokich lub przysadzistych cokołach – Świętej Matki, Pana Jezusa i Świętego od podróżników – Nepomucena. Drewniane i metalowe krzyże greckie, rzymskie, prawosławne. Nieważne zresztą jakie. Każde takie miejsce jest święte. Łączy ziemski padół z tęsknotą za rajem. Tu ktoś umarł, pogrążony w modlitwie, tam chłopi zakopali akt pańszczyzny, ktoś uszedł z życiem, ktoś chciał podziękować za ocalenie, za powrót z niewoli, za dar miłości.

Nie odnawiajmy ich byle jak. Nie dodawajmy im na siłę nowoczesności. Pomóżmy im przetrwać, zachowując ich historię, prostotę i siłę przekazu.


 
Datowana na 19 wiek kapliczka w Trójcy. Wieś ta jest dziś prawie niezamieszkała. 
Z dawnej zabudowy wsi pozostała tylko ta kapliczka. 


Kapliczka we wsi Bóbrka, jeszcze przed remontem...Niestety, po remoncie straciła swój
charakter. Jak głosi podanie jest to kapliczka "pańszczyźniana", pod którą chłopi zakopali
w 1848 roku dokument powinności względem dworu.


Przydrożna kapliczka w okolicach Baligrodu.

 
Kapliczka Matki Boskiej w Wojtkowej z przełomu 18 i 19 wieku.
Niegdyś odprawiano w niej nabożeństwa majowe. 


Tu, na końcu wsi Nowosielce Kozickie, stała przed II wojną mała, drewniana kapliczka z
Chrystusem cierniem ukoronowanym. Podobno zniszczyli ją na początku wojny Rosjanie.
Ale na pamiątkę kapliczki mieszkańcy postawili krzyż.


Przydrożny krzyż w środku wsi Nowosielce Kozickie, postawiony w latach 1933-34 
na pamiątkę 1900 - tnego jubileuszu odkupienia ludzkości.


Kaplica grobowa Michała Leszczyńskiego, wzniesiona w 1837 roku. W zeszłym roku, przy 
odnawianiu kaplicy, pod mensą ołtarzową odkryto kamienną tablicę z napisem, który był
pokryty grubą warstwą wapna. Dziś już trudno odczytać cały tekst, ale udało się odtworzyć
fragment:  "Deo Optimo Maximo - Michał z Leszna Leszczyński w tym grobie spoczywa
- pamięć o nim na zawsze będzie dla nas droga (...) ten kamień pokrywa (...) do Boga".

 
Przydomowa kapliczka w Brelikowie.

 
Brelików.

  
Przydrożny krzyż na kamiennym cokole, usadowionym na kurhanie. Stoi wśród starych akacji
w cieniu potężnego dębu, przy drodze z Wańkowej do Olszanicy. Prawdopodobnie postawiono
go na pamiątkę zniesienia pańszczyzny.

 
Kapliczka przydrożna w Brelikowie. Wzniesiona prawdopodobnie w wieku 19.


Kapliczka przydrożna w Brelikowie, widok od frontu. 


Kapliczka przydrożna w Jureczkowej. Datowana na 19 wiek.

 
Kapliczka dziękczynna w Jureczkowej, nieopodal miejsca, gdzie przed II wojną swiatową stal dwór. 
Kapliczkę wybudowała w 1800 roku dziedziczka wsi - Chorążyna z Czekanowskich Wisłocka.
Odnowiona w 1880 roku przez Jana Ślepowrona-Korwina oraz w 1993 roku. 
Tekst na frontonie kapliczki:

1350 - 1393 Św. Jan Nepomucen
W podzięce Bogu Wszechmogącemu
Za przeżycie wojny 1939-1945
Za przetrwanie terroru totalitarnego
Reżimu komunistycznego 1945 - 1989
Kapliczkę tę odbudowują
Mieczysław Korwin - Leszek Popiel

Jureczkowa 1993 


Święty Nepomucen z kapliczki w Jureczkowej, ukwiecony przez mieszkańców. Rzeźba ludowa.


Kapliczka w Zawadce.


Pamiątkowy przydrożny krzyż w Ropience, postawiony w 1921 roku przez Mykołaja i Marynię Wityszyn.


Kapliczka leśna przy drodze z Ropienki do Stańkowej. Pozostawione przez pielgrzymów
różańce, kwiaty, gałązki i światła świadczą o tym, jak bardzo jest cudowna.

 
Cudowna Matka Boża Leśna przy drodze do Stańkowej.

 
Stara kapliczka przydrożna w okolicach Krościenka. Czy ktoś jeszcze pamięta jej historię?

  
 Kapliczka przy drodze z Jureczkowej do Liskowatego.

Autor: Monika Kaczmaryk
Zdjęcia: Monika Kaczmaryk

*Oprócz Bóbrki i Baligrodu pozostałe świątki znajdują się na terenie Pogórza Przemyskiego, regionu nazywanego Małymi Bieszczadami.

*Informacje historyczne pochodzą z przekazów ustnych oraz następujacych źródeł:

Przewodnik pt. Przemyśl i Pogórze Przemyskie, Stanisław Kryciński, Pruszków - Olszanica 1997
Katalog Zabytków Sztuki, Województwo Krośnieńskie pod red. Ewy Snieżyńskiej-Stolotowej i Franciszka Stolota, Warszawa 1982
Słownik Krajoznawczo-Historycznego pt. Pogórze Przemyskie, Stanisław Kryciński, Warszawa 1992

 

wersja do druku

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Dołącz do nas

      YTxyXYx