Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Formalne aspekty niepełnosprawności

 

Kwestie związane z niepełnosprawnością, w tym orzecznictwem dotyczącym uprawnień i ulg reguluje szereg aktów prawnych, krajowych i międzynarodowych. Poniżej kompendium wiedzy, systematyzujące wybrane zagadnienia.

Osoba niepełnosprawna, czyli kto?

Zgodnie z przepisami Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy.

Osoba niepełnosprawna mająca prawne potwierdzenie swojej niepełnosprawności, to osoba posiadająca orzeczenie o: stopniu niepełnosprawności i/lub niezdolności do pracy/grupie inwalidzkiej.

Warto zauważyć, że formalne potwierdzenie niepełnosprawności nie jest równoznaczne z przyznaniem jakiegokolwiek świadczenia czy ulgi z tytułu niepełnosprawności.

Kto orzeka o niepełnosprawności?

O niepełnosprawności orzekają:

·        Powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako pierwsza instancja;

·        Wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako druga instancja.

Wykaz powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności dostępny tutaj.

Wykaz wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności dostępny tutaj.

 

Powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności wydają:

  • orzeczenia o niepełnosprawności,
  • orzeczenia o stopniu niepełnosprawności,
  • orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień.

Orzeczenie o niepełnosprawności

Podstawą uznania osoby, która nie ukończyła 16 roku życia za niepełnosprawną jest ustalenie, że:

·         ma naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną,

·         przewidywany okres trwania upośledzenia stanu zdrowia przekracza 12 miesięcy,

·         wymaga zapewnienia jej całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu.

Uwaga!

Wszystkie wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie.


Niepełnosprawność dziecka orzeka się na czas określony, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 16 roku życia. Orzeczenie o niepełnosprawności wydaje się na wniosek złożony do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności przez przedstawiciela ustawowego dziecka.

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydaje się osobie, która ukończyła 16 rok życia.
Stopień niepełnosprawności osoby zainteresowanej orzeka się na czas określony lub na stałe.

 

Uwaga!

Wydanie orzeczenia następuje na wniosek osoby zainteresowanej.

 

Zgodnie z obowiązującymi regulacjami obowiązują trzy stopnie niepełnosprawności:

  • znaczny;

Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osoby niezdolne do pracy, albo zdolne do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej.

  • umiarkowany;

Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osoby z naruszoną sprawnością organizmu: niezdolne do pracy albo zdolne do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagające czasowej albo częściowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych.

  •          lekki.

Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osoby o naruszonej sprawności organizmu:

Ø    powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną;

Ø    mające ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

 

Poza wskazaniem stopnia niepełnosprawności w orzeczeniach wskazuje się m.in. przyczynę niepełnosprawności.

 

Symbol przyczyny niepełnosprawności oznacza się następująco:

01-U – upośledzenie umysłowe;

02-P – choroby psychiczne;

03-L – zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu;

04-O – choroby narządu wzroku;

05-R – upośledzenie narządu ruchu;

06-E – epilepsja;

07-S – choroby układu oddechowego i krążenia;

08-T – choroby układu pokarmowego;

09-M – choroby układu moczowo-płciowego;

10-N – choroby neurologiczne;

11-I – inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego;

12-C - całościowe zaburzenia rozwojowe.


Symbol przyczyny niepełnosprawności zawarty w orzeczeniu odzwierciedla rozpoznanie uszkodzenia lub choroby, która niezależnie od przyczyny jej powstania powoduje zaburzenia funkcji organizmu oraz ograniczenia w wykonywaniu czynności życiowych i aktywności społecznej.

Uwaga!

Orzeczenie może zawierać więcej niż jeden symbol przyczyny niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole schorzeń, które w porównywalnym stopniu wpływają na zaburzenie funkcji organizmu.


Orzekanie w sprawach ulg i uprawnień

Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień wydaje się osobie, która ukończyła 16 rok życia i posiada jedno z następujących orzeczeń:

  1. ważne orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o:
  • całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • niezdolności do samodzielnej egzystencji,
  • całkowitej niezdolności do pracy,
  • częściowej niezdolności do pracy.
  1. ważne orzeczenie organu rentowego (ZUS, MSWiA, MON), wydane przed dniem 1 stycznia 1998 r. o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów;
  2. ważne orzeczenie KRUS o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, wydane przed 1 stycznia 1998 r.

Orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień wydaje się do czasu upływu ważności orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy.

 

Niepełnosprawność a orzeczenie o niezdolności do pracy

Wydanie orzeczenia o niepełnosprawności/ stopniu niepełnosprawności nie jest równoznaczne z wydaniem orzeczenia o niezdolności do pracy. Z kolei wydanie orzeczenia     o niezdolności do pracy/ o inwalidztwie w określonych sytuacjach uważane jest za równoważne. Zdarza się, że tej samej osobie wydano orzeczenie o niepełnosprawności oraz orzeczenie o niezdolności do pracy, a określone w nich stopnie i przyczyny niepełnosprawności są różne.

Poniżej zestawienie orzeczeń zw. z niezdolnością do pracy.

Orzeczenia o niezdolności do pracy (ZUS):

  • orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności);
  • orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji (traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  • orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy (traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności);
  • orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy (traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności).

Orzeczenia o inwalidztwie (ZUS):

  • orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów (traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności);
  • orzeczenie o zaliczeniu do II grupy inwalidów (traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności);
  • orzeczenie o zaliczeniu do III grupy inwalidów (traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności).

Orzeczenia o niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (KRUS):

Osoby o stałej lub długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, którym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny:

  • traktowane są na równi z osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności,
  • pozostałe osoby traktowane są na równi z osobami zaliczonymi do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

Orzeczenia służb mundurowych (MON, MSWiA):

Ważne orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidztwa, wydane przed 1 stycznia 1998 r. przez komisje lekarskie podległe MON lub MSWiA na podstawie odrębnych przepisów dotyczących niezdolności do służby, przekłada się na następujące stopnie niepełnosprawności:

  • orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidztwa traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
  • orzeczenie o zaliczeniu do II grupy inwalidztwa traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności,
  • orzeczenie o zaliczeniu do III grupy inwalidztwa w związku ze służbą z jednoczesnym orzeczeniem inwalidztwa III grupy z ogólnego stanu zdrowia traktowane jest na równi z lekkim stopniem niepełnosprawności.

Orzeczenia a uprawnienia osób niepełnosprawnych

Posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień pozwala korzystać (po spełnieniu określonych warunków) z szeregu form pomocy, do których należą m. in.:

  • w zakresie rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia – możliwość uzyskania odpowiedniego zatrudnienia (w tym w zakładach aktywności zawodowej i zakładach pracy chronionej), możliwość uczestnictwa w szkoleniach (w tym specjalistycznych), korzystania ze ściśle określonych przywilejów pracowniczych (m. in.: prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego, dłuższej przerwy w pracy, krótszego wymiaru czasu pracy), dofinansowanie działalności gospodarczej lub rolniczej;
  • w zakresie rehabilitacji społecznej – możliwość uczestniczenia w terapii zajęciowej realizowanej w warsztatach terapii zajęciowej oraz możliwość uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych;
  • dofinansowanie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby;
  • ulgi w podatkach, zniżki w komunikacji, zwolnienie z opłat radiowo – telewizyjnych (abonamentu);
  • usługi socjalne, opiekuńcze, terapeutyczne i rehabilitacyjne świadczone przez instytucje pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki;
  • uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego i innych świadczeń rodzinnych (np. dodatków do zasiłku rodzinnego związanych z niepełnosprawnością) oraz do zasiłku stałego z pomocy społecznej.

Uwaga!

Wskazanie w orzeczeniu, iż dana osoba może być uczestnikiem Warsztatów Terapii Zajęciowej (WTZ), czy podjąć zatrudnienie w Zakładzie Aktywności Zawodowej (ZAZ) nie oznacza zakazu pracy na otwartym rynku pracy. W kwestii zatrudnienia ostateczną decyzję w zakresie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku podejmuje lekarz medycyny pracy.

Zabezpieczenie społeczne z tytułu niepełnosprawności

Renta z tytułu niezdolności do pracy

 

Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki:

·         został uznany za niezdolnego do pracy,

·         ma wymagany - stosowny do wieku, w którym powstała niezdolność do pracy - okres składkowy i nieskładkowy,

·         niezdolność do pracy powstała w okresach składkowych (np. ubezpieczenia, zatrudnienia) lub nieskładkowych (np. w okresie pobierania zasiłku chorobowego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego) albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

Wymóg powstania niezdolności do pracy w określonym ustawą emerytalną czasie nie obowiązuje w stosunku do osoby, która spełnia łącznie następujące warunki:

 

·         została uznana za całkowicie niezdolną do pracy,
- spełnia warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego
oraz

·         legitymuje się co najmniej 20-letnim (w przypadku kobiety) i 25-letnim (w przypadku mężczyzny) okresem składkowym i nieskładkowym.

 

W przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji.

 

Staż uprawniający do renty

Okres składkowy i nieskładkowy wymagany do przyznania renty uzależniony jest od wieku osoby, w jakim powstała niezdolność do pracy. Okres ten wynosi:

·         1 rok - jeżeli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat,

·         2 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat,

·         3 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat,

·         4 lata - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat,

·         5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Warunek wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego nie jest wymagany od ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy z powodu skutków wypadku w drodze do pracy lub z pracy.

Okres wymaganych 5-ciu lat w odniesieniu do osób, u których niezdolność do pracy powstała po ukończeniu 30 roku życia, musi przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przypadającego przed dniem zgłoszenia wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

Szczegółowe zasady dot. orzekania w sprawach dotyczących rent z tytułu niepełnosprawności (np. rodzaje rent/ sposób naliczania) dostępne w serwisie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Renta socjalna

Do końca września 2003 r. organami właściwymi do przyznania i wypłaty renty socjalnej były ośrodki pomocy społecznej.

Na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. nr 135, poz. 1268 z późn. zm.) od 1 października 2003 r. organem przyznającym i wypłacającym renty socjalne jest właściwa jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W szczególnych przypadkach renta ta jest wypłacana także przez inne organy emerytalno-rentowe, np. KRUS.

 

Uprawnieni do renty socjalnej

Renta socjalna jest świadczeniem, którego przyznanie jest uzależnione od zamieszkania osoby uprawnionej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Renta socjalna przysługuje osobie, która:

·         jest pełnoletnia oraz

·         jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

Ø przed ukończeniem 18. roku życia albo

Ø w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia albo

Ø w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Renta socjalna przysługuje zatem wyłącznie osobie, która osiągnęła pełnoletniość i która jest całkowicie niezdolna do pracy. Za osobę pełnoletnią uważa się osobę, która ukończyła 18 lat.

Uwaga!

Za osobę pełnoletnią uważa się również kobietę, która zawarła związek małżeński po ukończeniu 16 lat, a nie ukończyła 18. roku życia.

 

Ustalenia całkowitej niezdolności do pracy i przewidywanego okresu jej trwania dokonuje lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2000 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.). W myśl tej ustawy, za całkowicie niezdolną do pracy uważa się osobę, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Przy ocenie prawa do tej renty nie jest istotne, kiedy powstała całkowita niezdolność do pracy, lecz to, aby niezdolność ta była skutkiem naruszenia sprawności organizmu, powstałego we wskazanych okresach.

Podstawę do przyznania renty socjalnej, na wniosek zgłoszony po raz pierwszy po dniu 30.09.2003 r., stanowi także:

·         orzeczenie o stopniu niepełnosprawności,

·         orzeczenie komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia o zaliczeniu do I lub II grupy inwalidów oraz

·         orzeczenie lekarza orzecznika, wydane przed dniem 1 października 2003 r., uprawniające do renty socjalnej na podstawie ustawy o pomocy społecznej.

Szczegółowe zasady dot. orzekania w sprawach dotyczących renty socjalnej dostępne w serwisie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Niepełnosprawni. Akty prawne

Kwestie związane z orzekaniem o niepełnosprawności, rehabilitacji osób niepełnosprawnych czy wreszcie aktywizacji zawodowej i społecznej reguluje wiele aktów prawnych. Poniżej zestawienie najważniejszych dokumentów.

Uwaga!

Akty prawne dotyczące niepełnosprawności dostępne są w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (ISAP) pod hasłem "niepełnosprawni"

Konwencja

  • Konwencja Organizacji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
  • Ustawa z dnia 15 czerwca 2012 r. o ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. 2012, poz. 882)
  • Oświadczenie Rządowe z dnia 25 września 2012 r. w sprawie mocy obowiązującej Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. 2012, Poz 1170)

Ustawy

  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 1997 nr 123 poz. 776 z późn. zm.)
  • Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz. U. 2011 nr 209, poz. 1243 z późn. zm.)

 

Rozporządzenia

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia (Dz.U.02.17.162)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy I Polityki Społecznej z dnia 22 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia (Dz.U.09.226.1829)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie wykonywania badań specjalistycznych na potrzeby orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U.07.250.1875)
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U.03.139.1328)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U.09.224.1803)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 listopada 2007 r.w sprawie warunków, sposobu oraz trybu gromadzenia i usuwania danych w ramach Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności (Dz.U.07.228.1681)
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca   2004 r. w sprawie warsztatów terapii zajęciowej (Dz.U.04.63.587)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U.07.230.1694)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz.U.07.194.1403)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz.U.08.144.906)
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 maja 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania zwolnień od pracy osobom o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym (Dz.U.03.100.927)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie wydawania certyfikatów potwierdzających status psa asystującego (Dz.U.10.64.399)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie określenia wzorów miesięcznych i rocznych informacji o zatrudnieniu, kształceniu lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych (Dz. U. z dnia 9 stycznia 2013 roku, poz. 33)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz.U.98.124.820)
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 czerwca 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz.U.03.125.1162)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1998 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz.U.98.127.843)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz.U.09.8.42)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 lutego 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2011 r. w sprawie zwrotu dodatkowych kosztów związanych z zatrudnianiem pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 11, Nr 62, poz. 316)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 2009.8.43)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 2012, poz. 1162)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 lutego 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 2011 Nr 50, poz. 261)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 stycznia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 2010.16.86)
  • Rozporządzenie. Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 marca 2011 r. w sprawie zwrotu kosztów wyposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej (Dz. U. 11. Nr 62, poz. 317)  
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej (Dz.U.2012, poz. 850)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 marca 2009 r. w sprawie warunków i trybu dokonywania refundacji kosztów szkolenia pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. 09.57.472)

Pozostałe

  • Karta Praw Osób Niepełnosprawnych
  • Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu osób niepełnosprawnych (M.P. poz. 991.2012 r.)

Źródła informacji na temat wybranych ulg/ uprawnień osób niepełnosprawnych, wynikających z przepisów prawa.

Komunikacja/podróż

Zestawienie ulg przysługujących osobom niepełnosprawnym w podróży środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego (PKP) i autobusowego (PKS) reguluje Ustawa z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 175, poz. 1440, z późn. zm.).


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (www.transport.gov.pl).


Prawa i obowiązki niepełnosprawnych pasażerów w ruchu kolejowym uregulowane zostały Rozporządzeniem (WE) Nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rad z dnia 23 października 2007r.

Szczegółowych wyjaśnień związanych z tą tematyką udziela Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, jako centralny organ administracji rządowej, właściwy w sprawach nadzoru nad przestrzeganiem praw pasażerów w transporcie kolejowym (www.utk.gov.pl).


Dodatkowo wiele przydatnych informacji dla niepełnosprawnych pasażerów w ruchu kolejowym można odnaleźć na stronie: www.pasazer.utk.gov.pl


Karta parkingowa

Kwestie związane z otrzymaniem karty parkingowej reguluje ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.).


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (www.transport.gov.pl).


Poczta

Udogodnienia związane z usługami pocztowymi regulują przepisy ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159, z późn. zm.).


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (www.transport.gov.pl).


Telekomunikacja

Udogodnienia dla osób niepełnosprawnych w ramach usług telekomunikacyjnych reguluje ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm.).


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (www.transport.gov.pl).


Radio i Telewizja

Kwestie zwolnień od opłaty abonamentu RTV regulują przepisy ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, z późn. zm.)


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (www.krrit.gov.pl).


Podatki

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.) reguluje kwestie ulg w podatku dochodowym.


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Ministerstwo Finansów (www.mf.gov.pl).


Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych

Kwestie zwolnień od podatku od czynności cywilnoprawnych określa ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649, z późn. zm.).


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Ministerstwo Finansów (www.mf.gov.pl).


Wybory

Szereg uprawnień związanych z wyborami do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast gwarantuje wyborcom niepełnosprawnym ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.).


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Państwowa Komisja Wyborcza (www.pkw.gov.pl).


Kultura fizyczna i sport

Uprawnienia związane z kulturą fizyczną i sportem osób niepełnosprawnych wynikają z ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2010 r. Nr 127, poz. 857, z późn. zm.).


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Ministerstwo Sportu i Turystyki (www.msport.gov.pl).


Kultura i sztuka

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 13, poz. 123, z późn. zm.) nie przewiduje szczególnych uprawnień wynikających z niepełnosprawności, ale osoby niepełnosprawne mogą ubiegać się o pomoc stypendialną na ogólnych zasadach.


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (www.mkidn.gov.pl).


Edukacja

Najważniejsze zasady dotyczące kształcenia w Polsce, w tym kształcenia osób niepełnosprawnych, reguluje ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.).


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Ministerstwo Edukacji Narodowej (www.men.gov.pl).


Uczniowie niepełnosprawni mogą uzyskać dodatkowe wsparcie w ramach niektórych programów celowych Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Szczegółowe informacje o programach znajdują się na stronie internetowej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (www.pfron.org.pl).


Szkolnictwo wyższe

Kształcenie na poziomie szkolnictwa wyższego reguluje ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.).


Szczegółowych wyjaśnień w tym zakresie udziela Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (www.mnisw.gov.pl).


Ważną rolę w ułatwieniu dostępu do edukacji osób niepełnosprawnych odgrywa także pomoc udzielana ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych., np. w ramach programów celowych. Szczegółowe informacje o programach znajdują się na stronie internetowej Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych: (www.pfron.org.pl).

 

Opracowała: Iwona Raszeja-Ossowska

 

Tekst nie jest opinią prawną. Ma charakter informacyjno-edukacyjny.

 

Źródła:

www.niepełnosprawni.gov.pl

www.pfron.gov.pl

www.zus.pl

www.isap.sejm.gov.pl

 

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Dołącz do nas

      YTxyXYx