Strona wykorzystuje pliki cookies, je┼Ťli wyra┼╝asz zgod─Ö na u┼╝ywanie cookies, zostan─ů one zapisane w pami─Öci twojej przegl─ůdarki. W przypadku nie wyra┼╝enia zgody nie jeste┼Ťmy w stanie zagwarantowa─ç pe┼énej funkcjonalno┼Ťci strony!

Pan od ┼Ťwietlic

 

Podczas dorocznych spotka┼ä przedstawicieli organizacji dzia┼éaj─ůcych na wsi nietrudno spotka─ç Andrzeja Mitur─Ö, prezesa Stowarzyszenia ÔÇ×Pomocna D┼éo┼äÔÇŁ, zajmuj─ůcego si─Ö tworzeniem i prowadzeniem ┼Ťwietlic socjoterapeutycznych. W Mar├│zie go┼Ťci┼é ju┼╝ czterokrotnie, nie zabraknie go i tym razem.


Andrzej Mitura.

Przemysław Chrzanowski: Dlaczego tak często pan tu przybywa?

Andrzej Mitura: - Zawsze staram si─Ö by─ç tam, gdzie istnieje szansa na mi─Ödzyludzk─ů wymian─Ö do┼Ťwiadcze┼ä. Kiedy by┼éem tutaj po raz pierwszy, nasze stowarzyszenie prowadzi┼éo trzy ┼Ťwietlice socjoterapeutyczne, dzi┼Ť jest ich a┼╝ osiem. Ten znacz─ůcy progres uzale┼╝niony jest mi─Ödzy innymi od stale rosn─ůcych kompetencji naszej za┼éogi. Znacz─ůco poszerzamy je r├│wnie┼╝ tutaj w Mar├│zie, odbywa si─Ö to nie tylko w trakcie wyk┼éad├│w i zaj─Ö─ç praktycznych, ale i podczas kuluarowych rozm├│w z uczestnikami spotkania.

Dla kogo tworzycie swoje ┼Ťwietlice?

- Nasze plac├│wki powstaj─ů z my┼Ťl─ů o dzieciach z rodzin patologicznych. Mam tu na my┼Ťli

┼Ťrodowiska z problemem alkoholowym, w gr─Ö wchodz─ů tak┼╝e narkomania, skrajne ub├│stwo, czasem wielodzietno┼Ť─ç. Z uwagi na fakt, ┼╝e z takimi zjawiskami spotykamy si─Ö nader cz─Östo, nasze dzia┼éania maj─ů sens. Tworzymy ma┼ée centra kultury, kt├│re daj─ů najm┼éodszym szans─Ö na prze┼╝ycie w miar─Ö szcz─Ö┼Ťliwego dzieci┼ästwa.

Na jakich zasadach funkcjonuj─ů wasze ┼Ťwietlice?

- Od samego pocz─ůtku zak┼éadali┼Ťmy, ┼╝e nasze plac├│wki musza pe┼éni─ç funkcj─Ö integracyjn─ů. Wiedzieli┼Ťmy, ┼╝e je┼Ťli zamkniemy w czterech ┼Ťcianach tylko dzieci z dysfunkcjami spo┼éecznymi, reszta ┼Ťrodowiska jeszcze bardziej si─Ö do nich zdystansuje. Dlatego otworzyli┼Ťmy podwoje dla wszystkich ch─Ötnych. Osi─ůgn─Öli┼Ťmy w ten spos├│b cel, jaki sobie za┼éo┼╝yli┼Ťmy. Obok dzieci pochodz─ůcych z rodzin z problemem alkoholowym, ucz─ů si─Ö i bawi─ů te z tak zwanych dobrych dom├│w. Rozmawiaj─ů z sob─ů, nawi─ůzuj─ů przyja┼║nie - s┼éowem burz─ů dotychczasowe bariery mi─Ödzyludzkie. Ze swojej strony staramy si─Ö nie dopuszcza─ç do jakichkolwiek konfliktowych sytuacji, d─ů┼╝ymy do budowania relacji czysto partnerskich. Jeste┼Ťmy zadowoleni kiedy dzieciaki wzajemnie pomagaj─ů sobie na przyk┼éad przy odrabianiu lekcji. Dla wielu z nich to jedyna szansa na opanowanie materia┼éu, omawianego podczas szkolnych zaj─Ö─ç. W domu nikt nie jest w stanie im pom├│c, bo rodzice nadu┼╝ywaj─ů alkoholu, albo zwyczajnie nie maja czasu dla kilkorga pociech. Bywa, ┼╝e nauka w domu jest niemo┼╝liwa ze wzgl─Ödu na brak energii elektrycznej, ludzie w swoim ub├│stwie nie p┼éac─ů za pr─ůd, a potem trzeba dziecku przy ┼Ťwieczce ┼Ťl─Öcze─ç.

Nie wierzę, że w gronie młodych ludzi nie dochodzi do konfliktowych sytuacji.

- Oczywi┼Ťcie, ┼╝e dochodzi. Ale przez te wszystkie lata uda┼éo nam si─Ö wypracowa─ç spos├│b rozwi─ůzywania tego typu problemowych sytuacji. Jak ju┼╝ wcze┼Ťniej podkre┼Ťla┼éem stawiamy na partnerstwo i w tym kontek┼Ťcie oddajemy sprawiedliwo┼Ť─ç w r─Öce samych dzieci. Je┼Ťli kt├│ry┼Ť z naszych wychowank├│w co┼Ť przeskroba┼é, sam musi do tego si─Ö przyzna─ç w obliczu ca┼éej grupy. I to jego koledzy udzielaj─ů mu nagany, a nie wychowawca. Winowajca szczeg├│┼éowo opowiada jaki pope┼éni┼é b┼é─ůd i sam sobie wymierza kar─Ö. Je┼Ťli jest za ┼éagodna, lub zbyt sroga, grupa natychmiast reaguje. Prosz─Ö mi wierzy─ç to si─Ö sprawdza. Wyrok grupy traktowany jest niczym ┼Ťwi─Öto┼Ť─ç. Najgorszym wymiarem kary jest zakaz przychodzenia do ┼Ťwietlicy przez jaki┼Ť czas. Pami─Ötam taki przypadek, kiedy jedna z dziewcz─ůt za pewien przykry wyst─Öpek wymierzy┼éa sobie kar─Ö tygodnia bez ┼Ťwietlicowych zaj─Ö─ç. Potem ka┼╝dego dnia przychodzi┼éa i stawa┼éa na progu. Opiekunowie widz─ůc takie zachowanie prosili j─ů do ┼Ťrodka, ale sumienie nie pozwala┼éo jej przy┼é─ůczy─ç si─Ö do zabawy. Bardzo to przecierpia┼éa, potem z jej zachowaniem nie by┼éo ju┼╝ ┼╝adnego problemu.

Co na to rodzice? Czy nie maj─ů pretensji o to, ┼╝e staracie si─Ö wp┼éywa─ç na ┼╝ycie ich pociech?

- Wprost przeciwnie. Rodzice wielu dzieci maj─ů do nas pretensje, ┼╝e mamy tak ograniczon─ů liczb─Ö miejsc. Atakuj─ů nas, ┼╝e dziecko s─ůsiad├│w to zapisali┼Ťmy, a o nich zapomnieli┼Ťmy. Dlaczego tak si─Ö dzieje? Bo wiedz─ů, ┼╝e u nas ich pociechy mog─ů liczy─ç na fachow─ů, kilkugodzinna opiek─Ö, ┼╝e pod okiem pedagog├│w odrobi─ů lekcje, ┼╝e maja sta┼éy dost─Öp do pomocy naukowych, czy cho─çby Internetu, za kt├│ry nie trzeba p┼éaci─ç. W jednej z miejscowo┼Ťci zainteresowanie ofert─ů naszej ┼Ťwietlicy by┼éo tak du┼╝e, ┼╝e musieli┼Ťmy zaplanowa─ç zaj─Öcia rotacyjne. Najpierw otwieramy podwoje dla uczni├│w ze szko┼éy podstawowej, a kilka godzin p├│┼║niej dla gimnazjalist├│w. I w ten spos├│b ze ┼Ťwietlicy ka┼╝dego dnia korzysta w sumie oko┼éo 50 dzieci.

Praktycznie ka┼╝dego roku otwieracie now─ů ┼Ťwietlic─Ö socjoterapeutyczn─ů. Jeste┼Ťcie pod tym wzgl─Ödem niekwestionowanymi liderami na skal─Ö ca┼éego kraju. Mo┼╝e pan zdradzi─ç jak to si─Ö robi?

- Najwa┼╝niejsza jest pasja... Je┼Ťli znajdziemy w swoim gronie pasjonata, kt├│ry b─Ödzie chcia┼é pracowa─ç z dzie─çmi, po┼Ťwi─Öca─ç si─Ö im bezgranicznie, a przy tym nie b─Ödzie ogl─ůda┼é si─Ö na pieni─ůdze, to istnieje du┼╝a szans─ů na powodzenie (Prosz─Ö mnie ┼║le nie zrozumie─ç, osoby pracuj─ůce w ┼Ťwietlicach otrzymuj─ů wynagrodzenie, ale jest ono nieadekwatne do wysi┼éku jaki wk┼éadaj─ů w codzienn─ů prac─Ö z dzieciakami).

Wiadomo jednak , ┼╝e same dobre ch─Öci nie wystarcz─ů...

- Potrzebna jest te┼╝ si┼éa przebicia i umiej─Ötno┼Ť─ç pozyskiwania pieni─Ödzy. Tak─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç stwarza za┼éo┼╝enie organizacji pozarz─ůdowej. W naszym wypadku by┼éo to stowarzyszenie, kt├│re powsta┼éo w 2001 roku. Trzy lata p├│┼║niej uzyskali┼Ťmy dodatkowo status organizacji po┼╝ytku publicznego. Ale ┼╝eby by┼éo jasne: ┼Ťwietlic─Ö mo┼╝e za┼éo┼╝y─ç ka┼╝da inna pozarz─ůd├│wka dzia┼éaj─ůca na wsi. Mo┼╝e to by─ç ochotnicza stra┼╝ po┼╝arna, albo ko┼éo gospody┼ä, wa┼╝ne, by wiedzie─ç, gdzie zasi─Ögn─ů─ç fachowej pomocy. W ka┼╝dej cz─Ö┼Ťci naszego kraju funkcjonuj─ů organizacje, kt├│re maj─ů bogate do┼Ťwiadczenia w budowaniu podobnych o┼Ťrodk├│w. I to do nich w pierwszym rz─Ödzie nale┼╝y zapuka─ç. I tu s─ů dwa wyj┼Ťcia: albo pomog─ů nam stworzy─ç ┼Ťwietlic─Ö oraz wska┼╝─ů gdzie szuka─ç pieni─Ödzy na jej prowadzenie, albo przejm─ů kompleksowy nadz├│r nad plac├│wk─ů, niejako wcielaj─ůc j─ů w swoj─ů sie─ç ┼Ťwietlic.

Jak─ů rol─Ö pe┼éni w tym miejscu samorz─ůd gminny?

- Otwarcie trzeba zaznaczy─ç, ┼╝e bez porozumienia z gmin─ů niczego nie za┼éatwimy. Z w├│jtem oraz radnymi nale┼╝y rozmawia─ç od samego pocz─ůtku, bo to od nich zale┼╝y jakie pieni─ůdze b─Öd─ů rezerwowa─ç na cho─çby cz─Ö┼Ťciowe utrzymanie plac├│wki. Zazwyczaj od gminy zale┼╝y tak┼╝e przydzia┼é pomieszcze┼ä, w kt├│rych mo┼╝na zlokalizowa─ç ┼Ťwietlic─Ö. A tych w wielu ma┼éych miejscowo┼Ťciach nie brakuje, s─ů to mi─Ödzy innymi budynki po zlikwidowanych, nierentownych szk├│┼ékach filialnych. Ich ponowne zagospodarowanie samorz─ůdom jest z regu┼éy na r─Ök─Ö, taki obiekt zn├│w zaczyna t─Ötni─ç ┼╝yciem, zn├│w zaczyna skupia─ç wok├│┼é siebie m┼éodych ludzi, wreszcie zn├│w pe┼éni rol─Ö jedynej ostoi kultury w miejscowo┼Ťci. Je┼Ťli chodzi o nasze stowarzyszenie to korzystamy z pomieszcze┼ä u┼╝yczonych przez funkcjonuj─ůce plac├│wki o┼Ťwiatowe, mamy podpisane umowy z dyrektorami szk├│┼é, kt├│re sankcjonuj─ů przydzia┼é czasem nawet kilku sal. W Bogdance mamy na przyk┼éad a┼╝ dwa przestronne pomieszczenia, przeznaczone wy┼é─ůcznie na rzecz ┼Ťwietlicy. 

W wielu miejscowo┼Ťciach funkcjonuj─ů ┼Ťwietlice wiejskie, ale ich profil jest zupe┼énie odmienny od tego, o kt├│rym rozmawiamy. Organizuje si─Ö tam spotkania k├│┼é gospody┼ä wiejskich, czasem dzieciaki przyjd─ů pogra─ç w tenisa sto┼éowego, a m┼éodzie┼╝ urz─ůdzi dyskotek─Ö. Jak sprawi─ç, by plac├│wka ta mia┼éa wymiar g┼é├│wnie edukacyjny?

- Kiedy b─Ödziemy rozmawia─ç z w├│jtem, od razu nale┼╝y si─Ö zastanowi─ç nad tym czy chcemy utworzenia zwyk┼éej ┼Ťwietlicy wiejskiej, czy ┼Ťwietlicy socjoterapeutycznej. To drugie rozwi─ůzanie gwarantuje w┼éa┼Ťnie ├│w profil edukacyjny, ale za to podlega do┼Ť─ç restrykcyjnym zapisom ustawowym. Zaj─Öcia musz─ů trwa─ç co najmniej cztery godziny przez pi─Ö─ç dni w tygodniu, a nad dzie─çmi czuwa─ç musz─ů wykwalifikowani opiekunowie.

A co z pieni─Ödzmi na prowadzenie takiej plac├│wki?

- To jest nast─Öpny krok, jaki nale┼╝y podj─ů─ç rozmawiaj─ůc z lokalnym samorz─ůdem. Kiedy wsp├│lnie zadecydujemy o utworzeniu plac├│wki, natychmiast powinni┼Ťmy nakre┼Ťli─ç kszta┼ét bud┼╝etu przeznaczonego na jej utrzymanie. Gmina musi bowiem zarezerwowa─ç ┼Ťrodki we w┼éasnym bud┼╝ecie, najcz─Ö┼Ťciej dzieje si─Ö to wiele miesi─Öcy wcze┼Ťniej podczas tworzenia tzw. prowizorium bud┼╝etowego. Na tym nie koniec, zgodnie z przepisami musimy wzi─ů─ç jeszcze udzia┼é w konkursie na prowadzenie zaj─Ö─ç ┼Ťwietlicowych ÔÇô tak─ů drog─Ö narzucaj─ů zapisy ustawy o dzia┼éalno┼Ťci po┼╝ytku publicznego. Ale nie oszukujmy si─Ö, je┼Ťli jeste┼Ťmy pionierami w tej dziedzinie, gmina przyzna nam pieni─ůdze cho─çby dlatego, by zorientowa─ç si─Ö, czy nam si─Ö powiedzie. Je┼╝eli sprawdzimy si─Ö, a zarazem wyrobimy sobie pewn─ů mark─Ö, to o nast─Öpne konkursy mo┼╝emy by─ç spokojni. Dodatkowym zastrzykiem finansowym dla organizacji pozarz─ůdowej prowadz─ůcej ┼Ťwietlice mog─ů by─ç ┼Ťrodki z tytu┼éu jednego procenta podatku dochodowego, przekazywanego przez podatnik├│w przy corocznych rozliczeniach. Aby m├│c stara─ç si─Ö o te pieni─ůdze, trzeba uzyska─ç status organizacji po┼╝ytku publicznego. Zanim zaczniemy si─Ö o niego ubiega─ç, nasze stowarzyszenie musi pr─Ö┼╝nie funkcjonowa─ç co najmniej przez dwa lata.

Fot. Autor         


Wy┼Ťwietl wi─Öksz─ů map─Ö 

Stowarzyszenie ÔÇ×Nasza ┼Üwietlica ÔÇô Pomocna D┼éo┼äÔÇŁ Bogdanka 75, 21-013 Puchacz├│w



 Fot. Autor       

***  

Zobacz r├│wnie┼╝:

┼╣r├│d┼éa finansowania dzia┼éalno┼Ťci ┼Ťwietlic wiejskich

Skomentuj

Upewnij si─Ö, ┼╝e pola oznaczone wymagane gwiazdk─ů (*) zosta┼éy wype┼énione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Do┼é─ůcz do nas

      YTxyXYx