Strona wykorzystuje pliki cookies, je艣li wyra偶asz zgod臋 na u偶ywanie cookies, zostan膮 one zapisane w pami臋ci twojej przegl膮darki. W przypadku nie wyra偶enia zgody nie jeste艣my w stanie zagwarantowa膰 pe艂nej funkcjonalno艣ci strony!

Niezb臋dnik pracownika 艣wietlicy wiejskiej

艢wietlica wiejska - moje wymarzone miejsce pracy, odpoczynku i nauki

Monika Mazurczak-Kaczmaryk

Los 艣wietlic wiejskich: przesz艂a funkcja i potrzeby wsp贸艂czesne

Prawie w ka偶dej wsi jest b膮d藕 by艂a kiedy艣 艣wietlica wiejska. Domy ludowe na wsi znane by艂y przed II wojn膮 艣wiatow膮. Budynki drewniane, murowane, czasem budowane od razu na potrzeby 艣wietlicy, niekiedy adoptowane stare budynki szk贸艂 - posiadaj膮 zwykle du偶膮 sal臋 spotka艅 oraz zaplecze kuchenne, niekiedy tak偶e kilka mniejszych pomieszcze艅. S膮 i du偶e i ma艂e, zale偶nie od mo偶liwo艣ci i okoliczno艣ci, w jakich budowali j膮 sami mieszka艅cy. Stoj膮 zazwyczaj w 艣rodku wsi. Bardzo cz臋sto stanowi膮 te偶 ciekawy i unikalny zabytek architektury wiejskiej, kryj膮cej w sobie histori臋 kilku pokole艅 i regionalny charakter budownictwa.

Niestety, stan techniczny wielu z nich jest op艂akany. Stan duchowy - r贸wnie偶.

W 艣wietlicach wiejskich odbywaj膮 si臋 od czasu do czasu zabawy wiejskie, wesela, spotkania ochotniczych stra偶y po偶arnych, przed-wyborcze, i Zebrania Wiejskie. To minimalny, cho膰 cz臋sto spotykany program 偶ycia niejednej polskiej 艣wietlicy wiejskiej. W okresach mi臋dzy tymi wydarzeniami wstawia si臋 na przyk艂ad do du偶ej sali st贸艂 do gry w tenisa sto艂owego, aby ch臋tni mogli sobie pogra膰. Od czasu do czasu zapala si臋 wi臋c w budynku 艣wiat艂o, ale na og贸艂 艣wieci on niestety ...pustk膮.

Sw贸j renesans prze偶ywa艂y w okresie PRL-u. W latach 60-tych by艂y jedynym miejscem na wsi, do kt贸rego wstawiano pierwsze odbiorniki telewizyjne i tam mieszka艅cy wsp贸lnie ogl膮dali telewizj臋. Prawie ka偶de wesele na wsi organizowane by艂o w艂a艣nie w 艣wietlicy. Tutaj te偶 swoje spotkania mia艂y Ko艂a Gospody艅 Wiejskich.

Dzi艣, 艣wietlice straci艂y jakby sw贸j cel. Mo偶e dlatego, 偶e ludzie rzadziej si臋 ze sob膮 spotykaj膮, rzadziej organizuj膮 sobie wsp贸lne zabawy i wsp贸lne 偶ycie kulturalne. Zdobycze techniki wesz艂y do dom贸w: ogl膮damy w pojedynk臋 programy telewizyjne, czy filmy na DVD. Zindywidualizowali艣my sobie 偶ycie towarzyskie i odbi贸r kultury, w czym niezwykle pomog艂y nam nowoczesne technologie komunikacyjne: Internet z portalami spo艂eczno艣ciowymi na czele, komputer, kom贸rka itd. 呕ycie spo艂eczno - kulturalne pr贸buje kontynuowa膰 na wsiach szko艂a, kt贸ra jest cz臋sto jedynym i ostatnim centrum kulturalnym na wsi - o ile sama ocala艂a. A dla burmistrz贸w i w贸jt贸w - nie da si臋 tego ukry膰 - budynek 艣wietlicowy to kolejny problem w bud偶ecie gminy - bo wiele 艣wietlic wymaga porz膮dnego remontu (doprowadzenie wody, odprowadzenie 艣ciek贸w, sanitariaty, zaplecze kuchenne, wymiana stolarki okiennej, pokry膰 dachowych, itd.). A je艣li nie ma pomys艂u, co w tej 艣wietlicy ma si臋 dzia膰, do czego ma s艂u偶y膰 w spos贸b trwa艂y i codzienny, to i o uzasadnienie remontu, i pieni臋dzy gminnych - trudniej.

艢wietlice to plac贸wki kulturalno-o艣wiatowe. Podlegaj膮 bezpo艣rednio pod Miejsko-Gminne lub Gminne Domy tzw. GOK-i /O艣rodki Kultury. Dyrektorzy tych plac贸wek nadzoruj膮 dzia艂alno艣膰 艣wietlic. Dom Kultury finansuje pr膮d, gaz, sprz臋t 艣wietlicowy z bud偶et贸w gminnych. Ka偶da 艣wietlica ma swojego 艣wietlicowego, kt贸rego zatrudnia Dom Kultury/gmina. 艢wietlicowy odpowiada za stan techniczny budynku, obej艣cie i mienie. Za swoj膮 prac臋 otrzymuje niewielkie wynagrodzenie.

Je艣li GOK ma pomys艂 i program dzia艂ania dla podleg艂ych mu 艣wietlic wiejskich, to z pewno艣ci膮 znajduje pieni膮dze i spos贸b na to, by w 艣wietlicach toczy艂o si臋 偶ycie spo艂eczno-kulturalne wsi. Mamy w Polsce pozytywne tego przyk艂ady. Niekiedy sam Gminny O艣rodek Kultury ma pomys艂 na aktywno艣膰 wiejskich 艣wietlic i promuje t臋 aktywno艣膰. Przyk艂ad planu zaj臋膰 艣wietlicy w Czarto艂ominie Chojnickiego Domu Kultury.  

Zreszt膮 pieni膮dze stanowi膮 tu drugorz臋dny problem. W dzisiejszych czasach mo偶na znale藕膰 pieni膮dze zar贸wno na wyremontowanie 艣wietlicy, jak i op艂acenie pracy instruktor贸w, prowadz膮cych zaj臋cia, kupno materia艂贸w dydaktycznych i wyposa偶enie sal, zw艂aszcza, je艣li dotyczy to ma艂ych miejscowo艣ci.

Problem, kt贸ry wysuwa si臋 na pierwszy plan to - brak zapotrzebowania na r贸偶nego rodzaju us艂ugi, kt贸re 艣wietlica mog艂aby pe艂ni膰, brak pomys艂u i pewnego rodzaju stymulacji do dzia艂a艅, kt贸re mog膮 uczyni膰 ze 艣wietlicy najwspanialsze miejsce do pracy, edukacji i wypoczynku. Tych pomys艂贸w brakuje cz臋sto zar贸wno ze strony gminy, kt贸ra de facto finansuje utrzymanie 艣wietlic "przy 偶yciu", jak i GOK-贸w, samych 艣wietlicowych, so艂tys贸w, a ko艅cz膮c na mieszka艅cach wsi.

Zadania pracownika 艣wietlicowego

Podobnie jak w przypadku so艂tysa - pracownik 艣wietlicowy powinien by膰 z krwi i ko艣ci spo艂ecznikiem, zapale艅cem, pomys艂odawc膮, inicjatorem zmian. Bardzo wiele zale偶y od jego aktywno艣ci i pomys艂贸w. Dobrze, je艣li ma wsparcie w so艂tysie, radzie so艂eckiej i w艂asnym dyrektorze Domu Kultury. Do podstawowych zada艅 pracownika 艣wietlicowego nale偶y:

Niekt贸re zadania administracyjne:

  • dbanie o powierzone mienie, 
  • utrzymywanie obiektu w czysto艣ci, 
  • ogrzewanie budynku zim膮,
  • wykonywanie prac porz膮dkowych w budynku i wok贸艂; 

Wybrane zadania programowe:

  • wsp贸艂praca z so艂tysem w zakresie prac wykonywanych na rzecz so艂ectwa, 
  • organizowanie czasu wolnego dzieciom i m艂odzie偶y, 
  • rozwijanie uzdolnie艅 mieszka艅c贸w przez tworzenie k贸艂ek zainteresowa艅,
  • organizowanie spotka艅 z cz艂onkami Miejsko-Gminnej Komisji ds Profilaktyki i Rozwoju Problem贸w Alkoholowych, 
  • informowanie o wydarzeniach kulturalnych w gminie i zach臋canie mieszka艅c贸w so艂ectwa do wzi臋cia w nich czynnego udzia艂u, 
  • przygotowywanie programu 艣wietlicowego do zatwierdzenia przez Dyrektora Gminnego O艣rodka Kultury i jego realizacja.

To ostatnie z wymienionych zada艅 stanowi pole do popisu dla pracownika 艣wietlicy. Mo偶na go wype艂nia膰 na tysi膮c sposob贸w. Wspaniale, je艣li nasi pracownicy 艣wietlicowi nie ograniczaj膮 si臋 jedynie do zada艅 administracyjnych, lecz widz膮 w przygotowywaniu i realizacji programu pracy 艣wietlicy szans臋 w艂asnego rozwoju i 藕r贸d艂o osobistej satysfakcji.

Jak mo偶e wygl膮da膰 wsp贸艂czesna 艣wietlica - wizja

Zaczn臋 od przedstawienia r贸l, jakie mo偶e pe艂ni膰 艣wietlica i jej 艣wietlicowy, sprawy remontowo-finansowe zostawiaj膮c na koniec, gdy偶 one stanowi膮 jedynie uzupe艂nienie wizji tej plac贸wki i jej pracownik贸w, i w takiej kolejno艣ci powinni艣my podchodzi膰 do rewitalizacji wiejskich 艣wietlic.

Najog贸lniej ujmuj膮c, 艣wietlica mo偶e pe艂ni膰 wsp贸艂cze艣nie 3 funkcje: spo艂eczno-kulturaln膮, edukacyjn膮 i gospodarcz膮. I im wi臋cej tych funkcji mo偶e pe艂ni膰 jednocze艣nie, tym 艂atwiej ekonomicznie uzasadni膰 jej byt, znale藕膰 fundusze na jej remont i rozw贸j oraz zatrudnienie pracownika w pe艂nym wymiarze godzin, a nawet - wi臋cej ni偶 jednego pracownika.

艢wietlica jako miejsce wypoczynku i 偶ycia spo艂eczno-kulturalnego wsi

Na pierwszym miejscu postawi艂abym tradycyjn膮 rol臋 艣wietlicy jako miejsca, gdzie mog膮 - bo maj膮 do tego warunki lokalowe i sprz臋towe - spotyka膰 si臋 wszyscy mieszka艅cy wsi, gdzie miejsce mog膮 znale藕膰 aktywne grupy spo艂eczno艣ci lokalnej - ko艂a gospody艅 wiejskich, ochotnicze stra偶e po偶arne, rady so艂eckie, zespo艂y ludowe i tam organizowa膰 偶ycie spo艂eczne wioski. To 艣wietlica wiejska jest dobrym miejscem na zorganizowanie wsp贸lnej Wigilii, obchod贸w Dnia Matki, Dnia Babci, zabawy sylwestrowej, a wreszcie zorganizowania przyj臋cia rodzinnego dla wi臋kszej liczby os贸b. To 艣wietlica - a nie przystanek autobusowy, i nie bar  i nie schodki lokalnego sklepu - powinna by膰 miejscem spotka艅 m艂odzie偶y. Tu powinni znale藕膰 przytulne miejsce do wsp贸lnych zabaw, po szkole.

艢wietlica ze wzgl臋du na swoj膮 dost臋pno艣膰 mo偶e by膰 naturalnym miejscem aktywno艣ci r贸偶norodnych grup zainteresowa艅, pasjonat贸w. Nie szko艂a, kt贸ra dzia艂a w okre艣lonych godzinach i czasem jest oddalona od mieszka艅c贸w, ale 艣wietlica, kt贸ra jest blisko miejsca zamieszkania cz艂onk贸w wsp贸lnoty wiejskiej i otwarta by膰 mo偶e wedle zapotrzebowania i aktywno艣ci danych mieszka艅c贸w. Klucz do zamka 艣wietlicy jest zawsze na miejscu tzn. we wsi, a 艣wietlica jest naturaln膮 przestrzeni膮 aktywno艣ci obywatelskiej. Mog膮 w niej znale藕膰 miejsce aktywne grupy mieszka艅c贸w i stowarzyszenia lokalne: ko艂a gospody艅 wiejskich, ochotnicze stra偶e po偶arne, lokalne stowarzyszenie, lokalne zespo艂y wokalne, instrumentalne itd. 

艢wietlica wiejska w Podolu na Podkarpaciu (wie艣 po-pegerowska, 20 km od Mielca, 1107 mieszka艅c贸w, z tego 249 to dzieci i m艂odzie偶) pe艂ni rol臋 miejsca spotka艅, zebra艅 Ko艂a Gospody艅 Wiejskich, Stra偶y Po偶arnej, Klubu Sportowego oraz Zebra艅 Wiejskich. Pracownik 艣wietlicy udost臋pnia dzieciom gry i zabawy, prowadzi g艂o艣ne czytanie bajek, organizuje pomoc w odrabianiu lekcji i zaj臋cia z komputerem oraz okoliczno艣ciowe spotkania takie jak: 艢wi臋conka Wielkanocna, Dzie艅 Matki, Dzie艅 Dziecka. Organizuje tak偶e wsp贸lne ogl膮danie rozgrywek pi艂ki no偶nej w telewizji. 艢wietlica go艣ci grup臋 teatraln膮 z s膮siedniej wsi. Zaj臋cia dla dzieci organizowane s膮 4 razy w tygodniu. Wszystkie te dzia艂ania z艂o偶y艂y si臋 na program, kt贸ry opracowa艂a Rada So艂ecka wsi i z艂o偶y艂a w formie wniosku o dotacj臋 do konkursu, realizowanego dawniej przez Fundacj臋 Wspomagania Wsi. Oferta programowa 艣wietlicy zosta艂a uzupe艂niona o prace modernizuj膮ce budynek, dzi臋ki czemu dokonano wymiany pod艂ogi, uzupe艂niono wyposa偶enie meblowe oraz sprz臋t i gry edukacyjne.

T臋 rol臋 艣wietlicy w zasadzie naj艂atwiej wype艂ni膰, o ile mamy we wsi aktywnych spo艂ecznik贸w, stra偶ak贸w, so艂tys贸w, cz艂onk贸w ko艂a gospody艅 wiejskich, cz艂onk贸w zespo艂u ludowego, stowarzyszenia itd. Trzeba zadba膰 jedynie o odpowiednie warunki lokalowe i wyposa偶enie. Je艣li pomy艣limy o naszej 艣wietlicy jako o przyjaznej przestrzeni dla aktywnych grup z naszej miejscowo艣ci i spr贸bujemy t臋 przestrze艅 jak najbardziej przystosowa膰 do r贸偶nych potrzeb tych grup - sprz臋t, umeblowanie, aran偶acja wn臋trza, zaplecze kuchenne z wyposa偶eniem, itd., to 艣wietlica b臋dzie uzasadnia膰 sw贸j byt i b臋dzie mo偶na znale藕膰 fundusze na wyremontowanie budynku oraz jego wyposa偶enie pod k膮tem potrzeb tych r贸偶nych grup spo艂eczno艣ci.

Ale 艣wietlica wiejska, cho膰 powinna by膰 przygotowana do tej roli, nie powinna ogranicza膰 swojej racji bytu tylko do niej. Chocia偶by z ekonomicznego punktu widzenia jest to dzia艂anie na kr贸tk膮 met臋, bo pr臋dzej czy p贸藕niej mo偶e zabrakn膮膰 naturalnej aktywno艣ci w艣r贸d mieszka艅c贸w. W贸wczas 艣wietlica b臋dzie pi臋knym, przygotowanym miejscem, ale zn贸w pustym.

To 艣wietlica, a raczej pracownik 艣wietlicy powinien sam inicjowa膰 dzia艂ania i proponowa膰 tak膮 ofert臋 dzia艂a艅, kt贸ra przyci膮gnie mieszka艅c贸w, a wraz z nimi nowe potrzeby, nowe pomys艂y, nowe zewn臋trzne fundusze i nowe inwestycje. Dobre szkolenia animuj膮ce tak膮 aktywno艣膰 w艣r贸d pracownik贸w 艣wietlicowych i dostarczaj膮ce im konkretnych wskaz贸wek do pracy -  mog膮 zdzia艂a膰 wiele dobrego w tym wzgl臋dzie. 

艢wietlica jako miejsce edukacji

W 艣wietlicy wiejskiej w Suchej Woli, kt贸r膮 wzi臋艂o pod opiek臋 Stowarzyszenie Rozwoju Ziemi Oleszyckiej zaplanowano zaj臋cia na ka偶dy dzie艅 tygodnia. Osoby starsze korzystaj膮 z zaj臋膰 komputerowych, dzieci rozwijaj膮 zainteresowania informatyczne i artystyczne - nauka szycia, haftowania, rze藕bienia, gotowania. Od poniedzia艂ku do soboty, co tydzie艅 lub co dwa tygodnie odbywaj膮 si臋 zaj臋cia k贸艂ka m艂odych czytelnik贸w, tw贸rc贸w, k贸艂ko rolnicze, kulinarne, plastyczne, rze藕biarskie, nauka ta艅ca oraz spotkania Ko艂a Gospody艅 Wiejskich, mi艂o艣nik贸w my艣listwa i w臋dkarstwa. W zale偶no艣ci od terminu organizowane s膮 imprezy okoliczno艣ciowe, dyskoteki, konkursy i imprezy: miko艂ajki, andrzejki, powitanie lata, po偶egnanie lata, dzie艅 dziecka, itd. Podobnie jak w poprzednim przyk艂adzie opracowany plan dzia艂ania z艂o偶ono w formie wniosku do konkursu Fundacji Wspomagania Wsi. Program pracy 艣wietlicy uzupe艂niono dzia艂aniami remontowymi budynku, kt贸ry obj膮艂 m.in. wymian臋 instalacji elektrycznej w 艣wietlicy. W ramach innego projektu zainstalowano w 艣wietlicy Internet.

Podobn膮 wizj臋 rozwoju przyj臋艂a 艣wietlica wiejska w Ku艅kowicach (615 mieszka艅c贸w, w tym 184 dzieci i m艂odzie偶y) z inicjatywy Stowarzyszenia Klubu Sportowego Ku艅kowce zwracaj膮c si臋 do r贸偶nych darczy艅c贸w, w tym do Fundacji Wspomagania Wsi, Urz臋du Marsza艂kowskiego, Urz臋du Gminy i anga偶uj膮c 艣rodki w艂asne - stworzy艂a Klub M艂odzie偶owy na bazie budynku 艣wietlicowego w centrum wsi. Klub jest otwarty od poniedzia艂ku do soboty, od godz. 9.00 do 19.00, z tym, 偶e w godzinach popo艂udniowych do 16.00 m艂odzie偶 ma dost臋p do komputer贸w, boiska sportowego, gier towarzyskich pod okiem pracownika 艣wietlicowego. Od godziny 16.00 odbywaj膮 si臋 w Klubie nast臋puj膮ce zaj臋cia tematyczne: k贸艂ko fotograficzne, garncarstwo, zaj臋cia z trenerem sport贸w, pokaz film贸w, pr贸by kabaretu lub zespo艂u muzycznego. W soboty odbywaj膮 si臋 zabawy wed艂ug w艂asnych pomys艂贸w m艂odzie偶y. Weekendy przeznaczane s膮 te偶 na spotkania grupy redaguj膮cej gazetk臋 gminn膮. Bogaty program 艣wietlicy zosta艂 uzupe艂niony wybudowaniem bezodp艂ywowego zbiornika kanalizacyjnego, monta偶em drzwi oraz rolet w oknach.

艢wietlica mo偶e zatem pe艂ni膰 rol臋 centrum edukacyjno-kulturalnego wsi, w kt贸rym mieszcz膮 si臋 na przyk艂ad: ma艂e przedszkole, szk贸艂ka niedzielna np. nauki j臋zyka angielskiego dla dzieci i dla doros艂ych, liczne k贸艂ka zainteresowa艅 dla m艂odzie偶y, dyskusyjny klub filmowy, kafejka internetowa z kawiarenk膮 serwuj膮c膮 kaw臋 i herbat臋 oraz lokaln膮 pras臋, biblioteka i punkt informacyjny oraz zaj臋cia Szko艂y Ludowej dla doros艂ych. W艣r贸d k贸艂ek zainteresowa艅 mog膮 by膰 k贸艂ka teatralne, kabaretowe, plastyczne, muzyczne, malarskie, bibu艂karskie, fotograficzne, rolnicze, historyczne, informatyczne. Wszystko zale偶y od potrzeb, jakie s膮 w naszej spo艂eczno艣ci, ale i od pomys艂owo艣ci pracownika 艣wietlicowego. Potrzeby mo偶na rozbudza膰, mo偶liwo艣ci - pokazywa膰. Instruktorzy i fundusze - to problem drugorz臋dny. Znajd膮 si臋! Wszystkie dzia艂ania spo艂eczno-edukacyjne mo偶na oprze膰 na realizacji r贸偶nych projekt贸w i przy wsparciu cz臋艣ciowym gminy finansowa膰 je z r贸偶norodnych program贸w grantowych.


Jak膮 misj臋 edukacyjn膮 mo偶e wype艂nia膰 艣wietlica wiejska
?

路  Program 艣wietlicy - odpowiedzi膮 na problemy spo艂eczne danej spo艂eczno艣ci wiejskiej

Program 艣wietlicy mo偶e 艣wietnie odpowiada膰 na problemy spo艂eczne, z kt贸rymi boryka si臋 dana spo艂eczno艣膰, a jej pracownik mo偶e bardzo wiele zdzia艂a膰 prac膮 u podstaw. We藕my na przyk艂ad powszechny problem alkoholizmu, widoczny bardziej na wsiach, ni偶 w miastach i chyba na wsiach, trudniejszy do rozwi膮zania, ze wzgl臋du na ograniczony dost臋p do 艣rodk贸w pomocy. W 艣wietlicy mog膮 przecie偶 odbywa膰 si臋 regularne spotkania grup Anonimowych Alkoholik贸w, czy wyk艂ady na temat tej choroby, albo spotkania z lud藕mi uzale偶nionymi, ale lecz膮cymi si臋. Udost臋pnienie fachowej informacji, czym jest to powszechne uzale偶nienie, jak radzi膰 sobie z alkoholikiem w domu, gdzie szuka膰 pomocy medycznej i psychologicznej jest na wsi bardzo potrzebne.

Wystarczy pod tym k膮tem napisa膰 program dzia艂ania 艣wietlicy i postara膰 si臋 o finansowanie ze 藕r贸de艂 zewn臋trznych oraz z tej cz臋艣ci bud偶etu gminnego, kt贸ra jest wyodr臋bniona na walk臋 z alkoholizmem (Gminna Komisja Rozwi膮zywania Problem贸w Alkoholowych). Inny problem dotykaj膮cy polsk膮 wie艣, to bezrobocie. Tymczasem wi臋kszo艣膰 kurs贸w zawodowych i szkole艅 odbywa si臋 w miastach, podczas gdy mog艂yby znale藕膰 miejsce w 艣wietlicach wiejskich. Jeszcze inny problem to brak 艂膮czno艣ci i tej zwyk艂ej telefonicznej, a tak偶e internetowej - w 艣wietlicy mo偶e funkcjonowa膰 chatka czy k膮cik internetowy, og贸lnodost臋pny dla mieszka艅c贸w.

Czyni tak ju偶 wiele lokalnych organizacji i so艂ectw, korzystaj膮c z zewn臋trznych funduszy i sprawdzonych metod pod艂膮czenia do sieci. Swoj膮 ofert膮 dotacyjn膮 s艂u偶膮 takie  instytucje jak np.: Fundacja Orange czy programy: R贸wna膰 Szanse Polskiej Fundacji Dzieci i M艂odzie偶y oraz Dzia艂aj Lokalnie Akademii Rozwoju Filantropii.  

路  Nauka umiej臋tno艣ci i zawod贸w

Dlaczego w 艣wietlicy nie mog膮 odbywa膰 si臋 nieodp艂atne, a dla turyst贸w - odp艂atne zaj臋cia z r臋kodzie艂a i dawnego rzemios艂a? Na wsi mieszkaj膮 wspania艂e hafciarki, rze藕biarze, malarze. Wiele kobiet potrafi jeszcze prz膮艣膰, malowa膰 pisanki, piec chleb i robi膰 pyszne, tradycyjne potrawy oraz przetwory. Dlaczego nie mo偶e w naszej 艣wietlicy dzia艂a膰 Szko艂a Gin膮cych Zawod贸w i Umiej臋tno艣ci Niezwyk艂ych, kt贸ra mo偶e kiedy艣 da pocz膮tek wsi tematycznej, np. wsi garncarskiej albo rze藕biarskiej w naszej miejscowo艣ci? Dawni rzemie艣lnicy: kowale, rze藕biarze, stolarze, dekarze, garncarze odejd膮 wraz ze swoimi umiej臋tno艣ciami. Warto zadba膰, by przekazali sw贸j zaw贸d m艂odemu pokoleniu. Pracownik 艣wietlicowy mo偶e wpisa膰 to dzia艂anie do w艂asnego programu zaj臋膰, a utworzenie Szko艂y Gin膮cych Zawod贸w i Umiej臋tno艣ci Niezwyk艂ych mo偶e stanowi膰 temat projektu, kt贸ry z艂o偶ymy w formie wniosku do zewn臋trznej instytucji dotujacej tego typu przedsi臋wziecia.

艢wietlica mo偶e by膰 te偶 miejscem pozaszkolnej dzia艂alno艣ci edukacyjnej zar贸wno dla dzieci, m艂odzie偶y, jak i doros艂ych. Mo偶e to by膰 Inkubator Spo艂ecznej Przedsi臋biorczo艣ci dla m艂odych, w kt贸rym ucz膮 si臋, przygotowywania projekt贸w, pisania wniosk贸w o dotacj臋, realizacji mini przedsi臋wzi臋膰. Mo偶e te偶 uczy膰 konkretnej umiej臋tno艣ci np. j臋zyka, tak jak to zrobi艂a jedna ze 艣wietlic w 艁akcie Dolnej, prowadz膮c roczny kurs j臋zyka angielskiego I stopnia dla mieszka艅c贸w, czy 艣wietlica w Nowosielcach Kozickich, gdzie odbywa艂y si臋 lekcje angielskiego prowadzone przez wolontariusza z USA. Wreszcie mo偶e te偶 zorganizowa膰 u siebie zaj臋cia Szko艂y Ludowej, w kt贸rej doro艣li mieszka艅cy b臋d膮 mogli pog艂臋bia膰 wiedz臋 na tematy, kt贸re ich interesuj膮 i pomagaj膮 偶y膰 lepiej: np. zdrowia, 偶ywienia, psychologii, podstaw obs艂ugi komputera, rozwoju rolnictwa ekologicznego, r贸偶nicowania dzia艂alno艣ci gospodarczej, r臋kodzie艂a itd.

路  Podtrzymywanie tradycji i dziedzictwa kulturowego naszej wsi

Rok na wsi wype艂niony jest licznymi pracami polowymi i domowymi. Kalendarz 艣wi膮t jest bardzo bogaty. Wystarczy z niego czerpa膰 inspiracje do programu pracy 艣wietlicy, kt贸ra w ten spos贸b mog艂aby przyczynia膰 si臋 do podtrzymywania tradycji i kultury polskiej wsi. W wielu 艣wietlicach rok pracy programowej jest w艂a艣nie oparty na tym kalendarzu - przygotowanie do Wielkanocy, Zielone 艢wi膮tki, Noc 艢wietoja艅ska, 呕niwa, Do偶ynki, Zbiory, Przetwory, 艢wi臋to Wszystkich 艢wi臋tych, Adwent, Bo偶e Narodzenie, Sylwester, Post, Ostatki.

艢wietlica w gminie Trzciana promuje tw贸rczo艣膰 poetyck膮 i malarsk膮 lokalnych tw贸rc贸w. Dodatkowo, ze wzgl臋du na trudne warunki lokalowe szko艂y, okoliczno艣ciowe akademie, konkursy, egzaminy pr贸bne, otwarte dni Gimnazjum odbywaj膮 si臋 w 艣wietlicy. Tam te偶 urz膮dzane s膮 wystawy, pr贸by kabaretu, ch贸ru parafialnego, prowadzone s膮 zaj臋cia z m艂odzie偶ow膮 dru偶yn膮 stra偶ack膮, kurs ta艅ca i nauka gry w szachy, szkolenia dla rolnik贸w, szkolenia stra偶ackie, zebrania wiejskie. Wraz z innymi 艣wietlicami bierze udzia艂 w przygotowaniu 艢wi臋ta Gminy, Powiatu i Biesiadzie Agroturystycznej.

艢wietlica jako miejsce pracy

Po pierwsze warto pomy艣le膰 o tym, na ile nasza 艣wietlica mog艂aby pe艂ni膰 rol臋 mini-inkubatora przedsi臋biorczo艣ci wiejskiej, chocia偶by przez udost臋pnianie sprz臋tu i medi贸w pocz膮tkuj膮cym przedsi臋biorcom z naszej okolicy.

Po drugie - 艣wietlica to obiekt, kt贸ry wymaga okresowych remont贸w, uzupe艂nienia wyposa偶enia i rozwoju swojej oferty programowej. Wiadomo - na to potrzebne s膮 fundusze. Poza dotacjami, kt贸re mog膮 by膰 wspania艂膮 pomoc膮 na pocz膮tku drogi rewitalizacji naszej 艣wietlicy, warto pomy艣le膰 o takich mechanizmach, kt贸re pozwol膮 w przysz艂o艣ci na bie偶膮co zaspokaja膰 r贸偶norodne potrzeby remontowe, inwestycyjne, programowe. Takie my艣lenie b臋dzie dodatkowym atutem w rozmowach z naszym dyrektorem, burmistrzem czy w贸jtem, a tak偶e darczy艅cami zewn臋trznymi, kt贸rzy zechc膮 wesprze膰 nasz pomys艂 pracy 艣wietlicy i z pewno艣ci膮 zapytaj膮, jaki mamy pomys艂 na usamodzielnienie tej plac贸wki od du偶ych zewn臋trznych dotacji.

Je艣li zaplecze 艣wietlicy b臋dzie spe艂nia艂o odpowiednie standardy, mo偶emy budynek wynajmowa膰 na szkolenia, konferencje, imprezy os贸b spoza naszej spo艂eczno艣ci. W okre艣lonych dniach czy godzinach kafejka internetowa, pracownia komputerowa - mo偶e by膰 udost臋pniania za symboliczn膮 op艂at膮. Mo偶na te偶 wprowadzi膰 odp艂atno艣膰 za niekt贸re us艂ugi jak ksero, faks, korzystanie z Internetu, a doch贸d przeznacza膰 na cele spo艂eczno-edukacyjne w 艣wietlicy. Dodatkowym dochodem mo偶e by膰 sprzeda偶 pami膮tek, wypracowanych przez dzieci podczas zaj臋膰, a tak偶e herbaty i kawy w mini kawiarence. Znajd膮 w niej przytulne miejsce emeryci i renci艣ci z naszej wsi, a tak偶e wakacyjni tury艣ci. Oczywi艣cie spos贸b odp艂atno艣ci nale偶y uzgadnia膰 z w艂a艣cicielem 艣wietlicy - domem kultury i burmistrzem czy w贸jtem gminy. 

Co robi艂a 艣wietlica wiejska w miejscowo艣ci Kamienica? - roczny program pracy

W 艣wietlicy dzia艂a艂y amatorskie grupy: teatralno-wokalna, recytatorska, taneczna. Grupy liczy艂y po 6 os贸b i spotyka艂y si臋 raz w tygodniu oraz zale偶nie od potrzeby.

W 艣wietlicy dzia艂a艂o pogotowie szkolne, obs艂ugiwane przez wolontariuszy przez 5 dni w tygodniu po 2 godziny. Z pomocy w pogotowiu korzysta艂o 艣rednio 16 os贸b dziennie.

Organizowano tak偶e warsztaty muzyczne, w ramach, kt贸rych zakupiono instrumenty muzyczne do nauki gry: akordeon, 2 gitary, 5 flet贸w. 11 os贸b nauczy艂o si臋 gry na instrumentach. 5 os贸b mia艂o mo偶liwo艣膰 artystycznej tw贸rczo艣ci podczas warsztat贸w plastycznych pt. "M艂odzi Zdolni".

Raz w miesiacu przez 6 godzin prowadzone by艂y warsztaty komputerowe ze sta艂ym dost臋pem do Internetu. Uczestnicy nauczyli si臋, jak pisa膰 CV, jak poszukiwa膰 potrzebnych i aktualnych informacji, jak poszuka膰 pracy. W warsztatach komputerowych uczestniczy艂o przeci臋tnie 25-26 os贸b w r贸偶nym wieku. Wszyscy mieszka艅cy 5 razy w tygodniu mieli dost臋p do Internetu. Korzysta艂o z niego oko艂o 120 os贸b tygodniowo.

W ci膮gu roku odbywa艂y si臋 w 艣wietlicy liczne imprezy okoliczno艣ciowe. W styczniu wystawiono w 艣wietlicy premier臋 widowiska bo偶onarodzeniowego pt. "Nie l臋kajcie si臋". W lutym zacz臋艂y si臋 zaj臋cia grupy plastycznej i muzycznej "M艂odych Zdolnych". Przez dwa tygodnie lutego trwa艂y zorganizowane zaj臋cia feryjne. W marcu z okazji 艢wi臋ta Wiosny przygotowano imprez臋 plenerow膮 dla dzieci i m艂odzie偶y. W kwietniu otwarto wystaw臋 ozd贸b wielkanocnych i trwa艂y przygotowania do imprezy plenerowej dla wszystkich mieszka艅c贸w "Niech zawsze b臋dzie majowo". W maju wolontariuszki zorganizowa艂y dla dzieci popo艂udnia g艂o艣nego czytania lektur i wierszy. W czerwcu zorganizowano imprez臋 z okazji Dnia Dziecka i obchody dw贸ch 艣wi膮t: Matki i Ojca. W czerwcu trwa艂y przygotowania do obchod贸w X-lecia istnienia we wsi sp贸艂dzielni mieszkaniowej. W sierpniu rozpocz膮艂 si臋 Wakacyjny Dzieciniec dla dzieci i m艂odzie偶y. We wrze艣niu 艣wietlica zorganizowa艂a ognisko pokole艅, a w listopadzie, na Andrzejki - "Woskow膮 Kropl臋 Prawdy". W grudniu odby艂o si臋 spotkanie z grup膮 plastyczn膮 "M艂odzi Zdolni". Ponadto 艣wietlica uczestniczy艂a w imprezach zorganizowanych przez Gminny O艣rodek Kultury takich jak: jase艂ka bo偶onarodzeniowe, konkurs recytatorski dla dzieci, 艣wi臋tojanki. 

W ramach tego wielow膮tkowego projektu zakupiono do 艣wietlicy nowe meble i wyk艂adzin臋 i dokonano drobnych remont贸w. Ca艂kowity koszt przedsi臋wzi臋cia to ok. 17. 500 z艂otych, z czego 88% stanowi艂a dotacja Fundacji Wspomagania Wsi, a 12% z Polskiego Stowarzyszenia Pedagog贸w i Animator贸w KLANZA, Samorz膮du Wojew贸dztwa Kujawsko-Pomorskiego. Prace pracownika pokrywane by艂y przez Gminny Dom Kultury.

Jak stworzy膰 program dzia艂ania naszej 艣wietlicy i jak zabra膰 si臋 do dzia艂ania?

Zawsze staniemy przed pytaniem, jak to wszystko zacz膮膰, co zrobi膰, by o偶ywi膰 i unowocze艣ni膰 nasz膮 艣wietlic臋? Podajemy kilka wskaz贸wek pomocnych dla pracownik贸w 艣wietlicowych, kt贸rzy s膮 na pocz膮tku drogi, tzw. niezb臋dniki pracownika 艣wietlicy wiejskiej.

Niezb臋dniki pracownika 艣wietlicy wiejskiej

Adres internetowy:

Jak stworzy膰 program dzia艂ania naszej 艣wietlicy i jak zabra膰 si臋 do dzia艂ania

Od pomys艂u do 藕r贸d艂a finansowania - krok po kroku

Przewodnik po funduszach (dotacjach, grantach) dla lokalnych grup i organizacji.

Mo偶liwe 藕r贸d艂a finansowania

Szkolenia dla pracownik贸w 艣wietlicowych

 

Szkolenia Stowarzyszenia Szko艂a Lider贸w

Szkolenia Centrum Wspierania Aktywno艣ci Lokalnej

Poradnik jak urz膮dzi膰 艣wietlic臋, klub: pt. Moje miejsce, Polska Fundacja Dzieci i M艂odzie偶y, Warszawa 2003 [wersja dost臋pna w druku]

Kilka wskaz贸wek z poradnika

Przyk艂ad programu dzia艂ania 艣wietlicy wiejskiej

Przyk艂adowy program dzia艂ania 艣wietlicy

艢wietlica wiejska jako plac贸wka wsparcia dziennego

艢wietlica wiejska jako plac贸wka wsparcia dziennego

Jak zgodnie z prawem samorz膮d mo偶臋 przekaza膰 organizacji non profit 艣wietlic臋 wiejsk膮?

Jak zgodnie z prawem mo偶na przekaza膰 艣wietlic臋 organizacji non profit?

Przepisy sanitarne w 艣wietlicy wiejskiej.

Przepisy sanitarne w 艣wietlicy wiejskiej

Wynajmowanie pomieszcze艅 i sprz臋tu przez 艣wietlice wiejskie.

Wynajmowanie pomieszcze艅 i sprz臋tu przez 艣wietlice wiejskie

艢wietlica wiejska - nasza wsp贸lna sprawa. 殴r贸d艂a finansowania 艣wietlic wiejskich.

殴r贸d艂a finansowania 艣wietlic wiejskich

***

Skomentuj

Upewnij si臋, 偶e pola oznaczone wymagane gwiazdk膮 (*) zosta艂y wype艂nione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Do艂膮cz do nas

      YTxyXYx